{"id":10052,"date":"2021-12-26T12:43:23","date_gmt":"2021-12-26T05:43:23","guid":{"rendered":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/?p=10052"},"modified":"2021-12-26T12:48:44","modified_gmt":"2021-12-26T05:48:44","slug":"thien-su-te-hien-buu-duong-voi-dong-thien-lieu-quan-xu-tram-huong-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/thien-su-te-hien-buu-duong-voi-dong-thien-lieu-quan-xu-tram-huong-3\/","title":{"rendered":"Thi\u1ec1n S\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi D\u00f2ng Thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n X\u1ee9 Tr\u1ea7m H\u01b0\u01a1ng"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/thien-su-te-hien-buu-duong-voi-dong-thien-lieu-quan-xu-tram-huong-3\/\"><span style=\"font-size: 105%; color: #ff00ff;\"><strong>TT. Th\u00edch Th\u00e1nh Minh<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10049\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/0-300x224.jpg\" alt=\"\" width=\"737\" height=\"550\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/0-300x224.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/0.jpg 1009w\" sizes=\"(max-width: 737px) 100vw, 737px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 180%; background-color: #ffff00; color: #ff0000;\"><strong>Thi\u1ec1n S\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 180%; background-color: #ffff00; color: #ff0000;\"><strong>D\u00f2ng Thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n X\u1ee9 Tr\u1ea7m H\u01b0\u01a1ng<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><strong>\u00a0 \u00a0<\/strong><strong>Th\u00edch Th\u00e1nh Minh<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-size: 180%;\">I B\u1ed1i C\u1ea3nh L\u1ecbch S\u1eed Kh\u00e1nh H\u00f2a.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Kh\u00e1nh H\u00f2a ng\u00e0y x\u01b0a thu\u1ed9c x\u1ee9 <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Kauthara\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kauthara<\/a>\u00a0v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ch%C4%83m_Pa\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ch\u0103m Pa<\/a>. N\u0103m 1631, ch\u00faa S\u00e3i Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Nguy\u00ean g\u00e3 c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Khoa cho vua Po Rom\u00ea. v\u01b0\u01a1ng phi Ng\u1ecdc Khoa xin vua n\u01b0\u1edbc Ch\u0103n Pa cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t l\u1eadp nghi\u1ec7p \u1edf v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi n\u00e0y. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1653, qu\u00e2n Ch\u0103m Pa qu\u1ea5y nhi\u1ec5u ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t\u00a0 v\u00e0 x\u00e2m chi\u1ebfm Ph\u00fa Y\u00ean, ch\u00faa\u00a0Hi\u1ec1n <a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Nguy%E1%BB%85n_Ph%C3%BAc_T%E1%BA%A7n\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nguy\u1ec5n Ph\u00fac T\u1ea7n<\/a>\u00a0sai quan cai c\u01a1 H\u00f9ng L\u1ed9c \u0111em \u0111\u00e1nh d\u1eb9p, \u0111\u1ea9y l\u00f9i qu\u00e2n Ch\u0103m Pa \u0111\u1ebfn t\u1eadn s\u00f4ng Phan Rang. T\u1ea1i \u0111\u00e2y, vua Ch\u0103m Pa l\u00e0 B\u00e0 T\u1ea5m xin h\u00e0ng v\u00e0 d\u00e2ng \u0111\u1ea5t t\u1eeb s\u00f4ng Phan Rang tr\u1edf ra \u0111\u1ebfn Ph\u00fa Y\u00ean. Ch\u00faa Hi\u1ec1n \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t \u0111\u1ebfn \u0111\u1ecbnh c\u01b0 t\u1ea1i v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi v\u00e0 th\u00e0nh l\u1eadp dinh Th\u00e1i Khang g\u1ed3m hai ph\u1ee7 Th\u00e1i Khang v\u00e0 Di\u00ean Ninh. Ph\u1ee7 Th\u00e1i Khang g\u1ed3m c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf ph\u00eda b\u1eafc: T\u00e2n \u0110\u1ecbnh, Qu\u1ea3ng Ph\u01b0\u1edbc <em>(nay l\u00e0\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ninh_H%C3%B2a\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ninh H\u00f2a<\/a>\u00a0v\u00e0\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/V%E1%BA%A1n_Ninh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">V\u1ea1n Ninh<\/a>) <\/em>v\u00e0 ph\u1ee7 Di\u00ean Ninh g\u1ed3m c\u00e1c huy\u1ec7n \u1edf ph\u00eda nam: Ph\u01b0\u1edbc Di\u00ean, Hoa Ch\u00e2u, V\u0129nh X\u01b0\u01a1ng <em>(<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Di%C3%AAn_Kh%C3%A1nh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Di\u00ean Kh\u00e1nh<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Cam_L%C3%A2m\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Cam L\u00e2m<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Kh%C3%A1nh_S%C6%A1n\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Kh\u00e1nh S\u01a1n<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Cam_Ranh\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Cam Ranh<\/a>,\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Nha_Trang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nha Trang<\/a>\u00a0v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n ph\u00eda B\u1eafc c\u1ee7a t\u1ec9nh\u00a0<a href=\"https:\/\/vi.wikipedia.org\/wiki\/Ninh_Thu%E1%BA%ADn\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Ninh Thu\u1eadn<\/a>)<\/em>. Sau \u0111\u00f3 \u0111\u1ed5i th\u00e0nh dinh B\u00ecnh Khang r\u1ed3i Tr\u1ea5n B\u00ecnh H\u00f2a v\u00e0\u00a0 n\u0103m 1831 m\u1edbi ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u1ed5i t\u00ean th\u00e0nh t\u1ec9nh Kh\u00e1nh H\u00f2a.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Trong \u0111o\u00e0n ng\u01b0\u1eddi di c\u01b0 \u1ea5y c\u00f3 c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng \u0111\u1ec3 ho\u1eb1ng ph\u00e1p v\u00e0 h\u01b0\u1edbng \u0111\u1ea1o tinh th\u1ea7n cho c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t m\u1edbi \u0111\u1ecbnh c\u01b0. V\u00ec v\u1eady Ph\u1eadt gi\u00e1o \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1eb7t \u1edf Kh\u00e1nh H\u00f2a r\u1ea5t s\u1edbm nh\u01b0 c\u00e1c ch\u00f9a: \u00a0Minh Thi\u1ec7n, H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc, V\u1ea1n Thi\u1ec7n, ch\u00f9a N\u00fai Ph\u1ee5ng Th\u00f9y S\u01a1n, Thi\u00ean B\u1eedu, B\u1ea3o Long, B\u1ea3o Phong, Linh S\u01a1n, Thi\u00ean L\u1ed9c v\u00e0 Kim S\u01a1n v.v.. Theo s\u1eed li\u1ec7u c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea1i c\u00e1c ch\u00f9a gi\u00fap ch\u00fang ta bi\u1ebft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c nh\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c t\u1eeb nhi\u1ec1u d\u00f2ng ph\u00e1i kh\u00e1c nhau : Thi\u1ec1n ph\u00e1i \u0110\u1ea1o M\u00e2n M\u1ed9c Tr\u1ea7n, thi\u1ec1n ph\u00e1i Li\u1ec5u Qu\u00e1n v\u00e0 thi\u1ec1n ph\u00e1i Ch\u00fac Th\u00e1nh v.v..<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Nh\u1eefng danh T\u0103ng m\u1edf \u0111\u1ea1o thu\u1edf ban s\u01a1 th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1eed s\u00e1ch nh\u1eafc \u0111\u1ebfn nh\u01b0 c\u00e1c ng\u00e0i: h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ecbnh \u0110\u1ee9c Ph\u1ed5 Chi\u1ebfu khai s\u01a1n ch\u00f9a Minh Thi\u1ec7n n\u0103m 1673, thi\u1ec1n s\u01b0 Ph\u1eadt \u1ea4n Qu\u1ea3ng Hi\u1ec3n v\u00e0 T\u1ecbch Vi\u1ec5n H\u1ed3ng Quy khai s\u01a1n ch\u00f9a H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc n\u0103m 1680, thi\u1ec1n s\u01b0 Thi\u1ec7t Vinh B\u1eedu H\u1ea1nh, Thi\u1ec7t \u0110i\u1ea1 Ph\u00e1p \u1ea4n, T\u1ebf \u0110i\u1ec1n Nh\u01b0 B\u1ed5n, T\u1ebf C\u1ea3m Linh Ph\u00f9, T\u1ebf D\u01b0\u1ee1ng Ch\u00e2u C\u1ea5p, T\u1ebf Xu\u00e2n L\u01b0u Quang v\u00e0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng v.v<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>&#8220;Dong bu\u1ed3n v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n v\u00e0o \u0111\u00e2y<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Thuy\u1ec1n S\u01b0 gh\u00e9 l\u1ea1i nh\u1eefng ng\u00e0y hoang s\u01a1<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Ba tr\u0103m n\u0103m l\u1ebb \u0111\u1ebfn gi\u1edd<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u0110\u1ea1o phong v\u1eabn t\u1ecfa x\u00f3a m\u1edd th\u01b0\u01a1ng \u0111au&#8221;.<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><span style=\"font-size: 180%;\">II S\u1ef1 Truy\u1ec1n Th\u1eeba Thi\u1ec1n Ph\u00e1i Li\u1ec5u Qu\u00e1n.<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">C\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o c\u00e1c b\u1ea3ng Ch\u00e1nh Ph\u00e1p Nh\u00e3n T\u1ea1ng, c\u00e1c Long V\u1ecb v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 t\u01b0 li\u1ec7u hi\u1ec7n c\u00f3 t\u1ea1i t\u1ed5 \u0111\u00ecnh H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc, ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu, ch\u00f9a Ph\u1ed5 H\u00f3a, ch\u00f9a Thanh L\u01b0\u01a1ng, ch\u00f9a Linh S\u01a1n, ch\u00f9a Thi\u00ean Thai S\u01a1n Th\u1ea1ch Ph\u00fa Y\u00ean, ch\u00f9a T\u00e2n Long, ch\u00f9a Thi\u00ean L\u1ed9c, ch\u00f9a T\u1eeb \u00c2n S\u00e0i G\u00f2n Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 ch\u00f9a Kim Cang Long An ch\u00fang ta r\u00f5 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0nh tr\u1ea1ng v\u00e0 c\u00f4ng h\u1ea1nh truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a thi\u1ec1n s\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng th\u1eddi gian c\u00e1ch \u0111\u00e2y tr\u00ean 300 n\u0103m, trong s\u1ed1 d\u00e2n c\u01b0 \u0111\u1eb7t ch\u00e2n l\u00ean b\u1edd bi\u1ec3n Kh\u00e1nh H\u00f2a hoang v\u1eafng c\u00f3 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng\u00a0 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1eafc ph\u00e1p v\u1edbi t\u1ed5 s\u01b0 Li\u1ec5u Qu\u00e1n \u0111\u00e3 r\u1eddi kinh \u0111\u00f4 Hu\u1ebf, l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng v\u01b0\u1ee3t bi\u1ec3n v\u1ec1 ph\u01b0\u01a1ng nam. Thi\u1ec1n s\u01b0 \u00a0B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 d\u1ef1ng am tranh b\u00ean c\u1ea1nh d\u00f2ng s\u00f4ng L\u1ed1t Ninh H\u00f2a \u0111\u1ec3 c\u00f4ng phu thi\u1ec1n t\u1eadp. S\u1ef1 tu h\u00e0nh v\u00e0 t\u00e0i \u0111\u1ee9c c\u1ee7a ng\u00e0i t\u1ecfa s\u00e1ng, c\u1ea3m h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n ch\u00fang quanh v\u00f9ng, danh ti\u1ebfng \u0111\u1ed3n xa thi\u1ec7n t\u00edn v\u00e0 c\u00e1c quan ch\u1ee9c kh\u1eafp n\u01a1i t\u00ecm \u0111\u1ebfn tham h\u1ecdc r\u1ea5t \u0111\u00f4ng. Sau \u0111\u00f3 kh\u00f4ng l\u00e2u, thi\u1ec1n s\u01b0 \u0111\u00e3 n\u1edbi r\u1ed9ng am tranh th\u00e0nh ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng r\u1ed3i ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu h\u1ea1 b\u00ean c\u1ea1nh d\u00f2ng s\u00f4ng Dinh. C\u00f4ng h\u1ea1nh gi\u00e1o h\u00f3a c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn Nha Trang, Di\u00ean Kh\u00e1nh v\u00e0 \u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng Nai, S\u00e0i G\u00f2n Gia \u0110\u1ecbnh, Long An v.v&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ed5 Thi\u1ec7t Di\u1ec7u Li\u1ec5u Qu\u00e1n, m\u1ed9t thi\u1ec1n s\u01b0 l\u1ed7i l\u1ea1c \u0111\u1eddi th\u1ee9 35 c\u1ee7a r\u1eebng thi\u1ec1n L\u00e2m T\u1ebf. Ng\u00e0i linh \u0111\u1ed9ng chuy\u1ec3n thi\u1ec1n ph\u00e1i L\u00e2m T\u1ebf tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t t\u00f4ng ph\u00e1i \u0111\u1eb7c th\u00f9 \u0111\u1eadm n\u00e9t \u0111\u1ea1o ph\u00e1p d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t v\u1edbi d\u00f2ng k\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1eeba c\u00f3 48 ch\u1eef, 12 c\u00e2u theo th\u1ec3 t\u1ee9 c\u00fa d\u00f9ng \u0111\u1ec3 \u0111\u1eb7t ph\u00e1p danh:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u201c Thi\u1ec7t t\u1ebf \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea1o,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>T\u00e1nh h\u1ea3i thanh tr\u1eebng,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>T\u00e2m nguy\u00ean qu\u1ea3ng nhu\u1eadn,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u0110\u1ee9c b\u1ed5n t\u1eeb phong,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Gi\u1edbi \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u1edbc tu\u1ec7,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Th\u1ec3 d\u1ee5ng vi\u00ean th\u00f4ng,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>V\u0129nh si\u00eau tr\u00ed qu\u1ea3,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>M\u1eadt kh\u1ebf th\u00e0nh c\u00f4ng,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Truy\u1ec1n tr\u00ec di\u1ec7u l\u00fd,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Di\u1ec5n x\u01b0\u1edbng ch\u00e1nh t\u00f4ng,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>H\u00e0nh gi\u1ea3i t\u01b0\u01a1ng \u01b0ng,<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u0110\u1ea1t ng\u1ed9 ch\u01a1n kh\u00f4ng.\u201d<\/em><\/span><span style=\"font-size: 180%;\"><strong>\u00a0<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><strong>H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Nh\u1ea5t H\u1ea1nh d\u1ecbch ngh\u0129a<\/strong>:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u0110<\/em><em>\u01b0\u1eddng l\u1edbn th\u1ef1c t\u1ea1i<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Bi\u1ec3n th\u1ec3 t\u00ednh trong.<\/em><em><br \/>\nNgu\u1ed3n t\u00e2m th\u1ea5m kh\u1eafp<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>G\u1ed1c \u0111\u1ee9c vun tr\u1ed3ng.<\/em><em><br \/>\nGi\u1edbi \u0111\u1ecbnh ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Th\u1ec3 d\u1ee5ng vi\u00ean th\u00f4ng.<\/em><em><br \/>\nQu\u1ea3 tr\u00ed si\u00eau vi\u1ec7t<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Hi\u1ec3u th\u1ea5u n\u00ean c\u00f4ng.<\/em><em><br \/>\nTruy\u1ec1n gi\u1eef l\u00fd m\u1ea7u<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>Tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng ch\u00ednh t\u00f4ng.<\/em><em><br \/>\nH\u00e0nh gi\u1ea3i song son<\/em><em>g<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><em>\u0110\u1ea1t ng\u1ed9 ch\u00e2n kh\u00f4ng.<\/em><em><br \/>\n<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Vi\u00ean Gi\u00e1c \u0111\u00e3 ph\u00e2n t\u00edch b\u00e0i ph\u00e1p k\u1ec7 tr\u00ean th\u00e0nh l\u1ed9 tr\u00ecnh tu h\u00e0nh g\u1ed3m s\u00e1u b\u01b0\u1edbc:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">1- Th\u1ec3 t\u00ednh v\u1eafng l\u1eb7ng<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">2- T\u00e2m th\u1ee9c th\u00e1nh thi\u1ec7n<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">3- C\u00f4ng phu ho\u00e0n ch\u1ec9nh<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">4- Tr\u00ed tu\u1ec7 v\u1eb9n to\u00e0n<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">5- H\u00f3a \u0111\u1ed9 nh\u00e2n gian<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">6- Th\u00e0nh t\u1ef1u th\u00e1nh qu\u1ea3<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">V\u1edbi l\u1ed9 tr\u00ecnh s\u00e1u b\u01b0\u1edbc, ph\u00e1p k\u1ec7 truy\u1ec1n th\u1eeba c\u1ee7a t\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n c\u00f3 t\u00ednh c\u00e1ch \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng \u0111\u01b0\u1eddng l\u1ed1i tu t\u1eadp v\u00e0 h\u00e0nh \u0111\u1ea1o, qua \u0111\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u00fd ch\u00ed c\u1ee7a T\u1ed5 m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng r\u1eb1ng, n\u1ed9i dung m\u00e0 m\u1ed9t d\u00f2ng thi\u1ec1n chuy\u00ean ch\u1edf ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 v\u1eadn h\u00e0nh c\u00f4ng \u0111\u1ee9c gi\u1ea3i tho\u00e1t v\u00e0 gi\u00e1c ng\u1ed9 trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng c\u1ee7a x\u00e3 h\u1ed9i nh\u00e2n sinh. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1ecbnh h\u01b0\u1edbng m\u1edf r\u1ea5t ph\u00f3ng kho\u00e1ng ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi b\u1ed1i c\u1ea3nh ph\u00e1t tri\u1ec3n x\u00e3 h\u1ed9i c\u1ee7a d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t v\u00e0o th\u1ebf k\u1ef7 XVIII<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10050\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1-225x300.png\" alt=\"\" width=\"753\" height=\"1004\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1-225x300.png 225w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/1.png 450w\" sizes=\"(max-width: 753px) 100vw, 753px\" \/><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n sinh ng\u00e0y 18 th\u00e1ng 11 n\u0103m 1667 t\u1ea1i l\u00e0ng B\u1ea1c M\u00e1, huy\u1ec7n \u0110\u1ed3ng Xu\u00e2n, nay l\u00e0 x\u00e3 An Th\u1ea1ch, huy\u1ec7n Tuy An, t\u1ec9nh Ph\u00fa Y\u00ean . Ng\u00e0i m\u1ed3 c\u00f4i m\u1eb9 l\u00fac l\u00ean 6 tu\u1ed5i. N\u0103m 12 tu\u1ed5i theo cha l\u00ean ch\u00f9a H\u1ed9i T\u00f4n l\u1ec5 Ph\u1eadt. V\u00ec c\u1ea3m m\u1ebfn c\u1ea3nh ch\u00f9a n\u00ean xin cha \u1edf l\u1ea1i tu h\u1ecdc. Duy\u00ean l\u00e0nh \u0111\u1ebfn, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ebf Vi\u00ean xu\u1ed1ng t\u00f3c v\u00e0 ban cho ng\u00e0i ph\u00e1p danh Thi\u1ec7t Di\u1ec7u. N\u0103m ng\u00e0i 19 tu\u1ed5i, b\u1ed5n s\u01b0 vi\u00ean t\u1ecbch. Ng\u00e0i t\u00ecm \u0111\u1ebfn n\u00fai H\u00e0m Long ch\u00f9a Thi\u00ean Th\u1ecd (B\u00e1o Qu\u1ed1c) c\u1ea7u h\u1ecdc v\u1edbi t\u1ed5 Gi\u00e1c Phong. N\u0103m 1695 \u00a0th\u1ecd Sa Di gi\u1edbi v\u1edbi h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Tr\u01b0\u1eddng Th\u1ecd Th\u1ea1ch Li\u00eam. N\u0103m 1697, th\u1ecd C\u1ee5 T\u00fac gi\u1edbi v\u1edbi h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1eeb L\u00e2m v\u00e0 n\u0103m 1699 ng\u00e0i b\u1eaft \u0111\u1ea7u cu\u1ed9c h\u00e0nh tr\u00ecnh tham v\u1ea5n c\u1ea7u \u0111\u1ea1o kh\u1eafp c\u00e1c thi\u1ec1n l\u00e2m, t\u00e2m th\u01b0\u1eddng suy ngh\u0129: Ph\u00e1p n\u00e0o l\u00e0 t\u1ed1i vi \u0111\u1ec7 nh\u1ea5t ta quy\u1ebft x\u1ea3 th\u00e2n m\u1ea1ng y theo ph\u00e1p tu h\u00e0nh. Nghe ch\u01b0 thi\u1ec1n \u0111\u1ee9c cho bi\u1ebft h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Minh Ho\u1eb1ng T\u1eed Dung kh\u00e9o d\u1ea1y ph\u00e1p tham thi\u1ec1n.\u00a0 Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn n\u00fai Long S\u01a1n ch\u00f9a \u1ea4n T\u00f4n (T\u1eeb \u0110\u00e0m) b\u00e1i y\u1ebft H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1eed Dung c\u1ea7u ph\u00e1p. T\u1ed5 T\u1eed Dung d\u1ea1y ph\u00e1p tham c\u1ee9u c\u00f4ng \u00e1n &#8221; Mu\u00f4n ph\u00e1p quy v\u1ec1 m\u1ed9t, m\u1ed9t quy v\u1ec1 \u0111\u00e2u?&#8221; . M\u1ed9t h\u00f4m nh\u00e2n xem\u00a0 Truy\u1ec1n \u0110\u0103ng L\u1ee5c khi \u0111\u1ecdc \u0111\u1ebfn c\u00e2u &#8221; Ch\u1ec9 v\u1eadt truy\u1ec1n t\u00e2m, ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng hi\u1ec3u r\u00f5&#8221; ng\u00e0i li\u1ec1n t\u1ecf ng\u1ed9 \u0111em tr\u00ecnh s\u1edf ng\u1ed9 l\u00ean t\u1ed5 T\u1eed Dung.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">M\u00f9a h\u1ea1 n\u0103m 1712, trong \u0111\u1ea1i l\u1ec5 &#8221; To\u00e0n Vi\u1ec7n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i Qu\u1ea3ng Nam, trong l\u00fac ng\u00e0i Li\u1ec5u Qu\u00e1n tr\u00ecnh b\u00e0y k\u1ec7 &#8221; T\u1eafm Ph\u1eadt&#8221; T\u1ed5 Minh Ho\u1eb1ng T\u1eed Dung h\u1ecfi : &#8221; T\u1ed5 T\u1ed5 truy\u1ec1n nhau, Ph\u1eadt Ph\u1eadt trao nhau; ch\u1eb3ng hay truy\u1ec1n nhau c\u00e1i g\u00ec?.\u00a0 Ng\u00e0i Li\u1ec5u Qu\u00e1n n\u00f3i : &#8221; B\u00fap m\u0103ng tr\u00ean \u0111\u00e1 d\u00e0i m\u1ed9t tr\u01b0\u1ee3ng, Ph\u1ea5t t\u1eed l\u00f4ng r\u00f9a n\u1eb7ng ba c\u00e2n&#8221;. T\u1ed5 l\u1ea1i h\u1ecfi: &#8221; Cao cao \u0111\u1ec9nh n\u00fai \u0111i thuy\u1ec1n, s\u00e2u s\u00e2u \u0111\u00e1y bi\u1ec3n ng\u1ef1a phi l\u00e0 sao?. Ng\u00e0i \u0111\u00e1p: &#8221; Su\u1ed1t \u0111\u00eam g\u00e3y s\u1eebng tr\u00e2u \u0111\u1ea5t r\u1ed1ng, tr\u1ecdn ng\u00e0y \u0111\u00e0n g\u00e3y c\u00f3 d\u00e2y \u0111\u00e2u!&#8221; . T\u1ed5 Minh Ho\u1eb1ng T\u1eed Dung vui m\u1eebng \u1ea5n ch\u1ee9ng ng\u00e0i Thi\u1ec7t Di\u1ec7u Li\u1ec5u Qu\u00e1n l\u00e0 t\u1ed5 th\u1ee9 35 c\u1ee7a d\u00f2ng truy\u1ec1n th\u1eeba t\u00f4ng L\u00e2m T\u1ebf.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Sau \u0111\u00f3, ng\u00e0i Li\u1ec5u Qu\u00e1n v\u00e0o n\u00fai Thi\u00ean Thai l\u1eadp am tu thi\u1ec1n v\u00e0 th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean ra v\u00e0o Hu\u1ebf, Ph\u00fa Y\u00ean \u0111\u1ec3 h\u00f3a \u0111\u1ea1o. T\u1eeb n\u0103m 1712 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1721, t\u1ed5 \u0111\u00e3 l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng h\u00f3a \u0111\u1ea1o, ti\u1ebfp T\u0103ng \u0111\u1ed9 ch\u00fang v\u00e0 khai s\u01a1n ch\u00f9a B\u1ea3o T\u1ecbnh Ph\u00fa Y\u00ean. Trong th\u1eddi gian n\u00e0y, thi\u1ec1n s\u01b0 Li\u1ec5u Qu\u00e1n \u0111\u00e3 gi\u00e1o h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u \u0111\u1ec7 t\u1eed, m\u1ed9t s\u1ed1 \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n t\u00e2m \u1ea5n ti\u1ebfp n\u1ed1i \u0111\u00e8n Ph\u00e1p c\u1ee7a t\u1ed5 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1eadc long t\u01b0\u1ee3ng trong ch\u1ed1n thi\u1ec1n m\u00f4n, m\u1edf r\u1ed9ng ph\u1ea1m vi ho\u1eb1ng ph\u00e1p v\u00e0o mi\u1ec1n Nam \u0111\u1ebfn t\u1eadn v\u00f9ng \u0110\u1ed3ng Nai, Gia \u0110\u1ecbnh, M\u1ef9 Tho v.v..<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1722, t\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n v\u1ec1 Hu\u1ebf tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Thi\u1ec1n T\u00f4n. T\u1eeb n\u0103m 1733 \u0111\u1ebfn n\u0103m 1735, ng\u00e0i l\u1ea7n l\u01b0\u1ee3c m\u1edf \u0110\u1ea1i gi\u1edbi \u0111\u00e0n truy\u1ec1n gi\u1edbi. M\u00f9a xu\u00e2n n\u0103m 1742\u00a0 ng\u00e0i m\u1edf \u0111\u1ea1i gi\u1edbi \u0111\u00e0n t\u1ea1i ch\u00f9a Vi\u00ean Th\u00f4ng, cu\u1ed1i thu nhu\u1ed1m b\u1ec7nh, ng\u00e0i g\u1ecdi c\u00e1c c\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed\u00a0 \u0111\u1ebfn b\u1ea3o: &#8221; Nh\u00e2n duy\u00ean cu\u1ed9c \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 h\u1ebft, ta s\u1eafp \u0111i th\u00f4i! M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u kh\u00f3c. Ng\u00e0i b\u1ea3o c\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f3c \u0111i\u1ec1u chi? Ch\u01b0 Ph\u1eadt xu\u1ea5t th\u1ebf c\u00f2n ph\u1ea3i nh\u1eadp Ni\u1ebft B\u00e0n. Ta nay \u0111\u01b0\u1eddng \u0111i \u0111\u00e3 r\u00f5 , n\u1ebdo v\u1ec1 \u0111\u00e3 c\u00f3 n\u01a1i. C\u00e1c ng\u01b0\u01a1i kh\u00f4ng n\u00ean bu\u1ed3n kh\u00f3c&#8221;. V\u00e0i ng\u00e0y tr\u01b0\u1edbc l\u00fac vi\u00ean t\u1ecbch ng\u00e0i ng\u1ed3i ngay ng\u1eafn vi\u1ebft b\u00e0i k\u1ec7 t\u1eeb bi\u1ec7t r\u1eb1ng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8221; Tu\u1ed5i \u0111\u1eddi \u0111\u00e3 qu\u00e1 b\u1ea3y m\u01b0\u01a1i ni\u00ean<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Kh\u00f4ng kh\u00f4ng s\u1eafc s\u1eafc ch\u1eb3ng \u01b0u phi\u1ec1n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f4m nay m\u00e3n nguy\u1ec7n v\u1ec1 qu\u00ea c\u0169<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u00e0o ph\u1ea3i l\u0103ng x\u0103ng h\u1ecfi t\u1ed5 t\u00f4ng'&#8221;<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">S\u00e1ng ng\u00e0y 22 th\u00e1ng11n\u0103m Nh\u00e2m Tu\u1ea5t 1742 ng\u00e0i an nhi\u00ean th\u1ecb t\u1ecbch, h\u01b0\u1edfng th\u1ecd 76 tu\u1ed5i. Ng\u00e0i \u0111\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c 49 \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t gia v\u00e0 h\u00e0ng ng\u00e0n ph\u1eadt t\u1eed t\u1ea1i gia. Ch\u00faa V\u00f5 V\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec5n Ph\u00fac Kho\u00e1t ban l\u1ec7nh l\u1eadp v\u0103n bia tuy\u00ean d\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng h\u1ea1nh c\u1ee7a ng\u00e0i v\u00e0 ban cho th\u1ee5y hi\u1ec7u:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>&#8221; Ch\u00e1nh Gi\u00e1c Vi\u00ean Ng\u1ed9 H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng&#8221;.<\/b><b><\/b><\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">B\u1ea3o th\u00e1p t\u1ed5 Thi\u1ec7t Di\u1ec7u Li\u1ec5u Qu\u00e1n an tr\u00ed tr\u00ean n\u00fai Thi\u00ean Thai, l\u00e0ng An C\u1ef1u, huy\u1ec7n An Tr\u00e0, trong khu\u00f4n vi\u00ean ch\u00f9a Thi\u00ean Thai Thi\u1ec1n T\u00f4n Hu\u1ebf.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>III\/ C\u00f4ng H\u1ea1nh\u00a0<\/b><b>Thi\u1ec1n S\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng (1703-1791)<\/b><b><\/b><\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng thu\u1ed9c h\u1ecd t\u1ed9c Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc sinh n\u0103m 1703 t\u1ea1i Hu\u1ebf. Ng\u00e0i \u00a0l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean truy\u1ec1n th\u1eeba thi\u1ec1n ph\u00e1i Li\u1ec5u Qu\u00e1n v\u00e0o v\u00f9ng \u0111\u1ea5t m\u1edbi Kh\u00e1nh H\u00f2a, S\u00e0i G\u00f2n Gia \u0110\u1ecbnh v\u00e0 Long An.<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10053\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/l-300x206.jpg\" alt=\"\" width=\"938\" height=\"644\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/l-300x206.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/l.jpg 566w\" sizes=\"(max-width: 938px) 100vw, 938px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1745 ni\u00ean hi\u1ec7u th\u1ee9 6 C\u1ea3nh H\u01b0ng nh\u1eb1m th\u1eddi ch\u00faa V\u00f5 Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Kho\u00e1t, ng\u00e0i khai s\u01a1n Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng. V\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u1eadp th\u00eam ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu h\u1ea1, nay g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 \u0111\u00ecnh s\u1eafc t\u1ee9 Thi\u00ean B\u1eedu hay ch\u00f9a T\u1ed5 to\u1ea1 l\u1ea1c t\u1ea1i th\u00f4n B\u00ecnh Th\u00e0nh, x\u00e3 Ninh B\u00ecnh th\u1ecb x\u00e3 Ninh H\u00f2a, c\u1ea1nh d\u00f2ng s\u00f4ng Dinh. C\u1ea3nh tr\u00ed \u00a0thanh t\u1ecbnh n\u00ean ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 :<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8221; Thanh th\u1ee7y \u0111o\u1ea1n phi\u1ec1n n\u00e3o, c\u00f4 th\u00f4n hi\u1ec7n gi\u00e0 lam&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">t\u1ea1m d\u1ecbch: &#8220;N\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u1ee9t phi\u1ec1n n\u00e3o, th\u00f4n v\u1eafng hi\u1ec7n gi\u00e0 lam&#8221;.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u1ea3i ch\u0103ng Thi\u00ean Thai Thi\u1ec1n T\u00f4n l\u00e0 n\u01a1i ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u00e0 B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ph\u00e1p hi\u1ec7u t\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n ban cho. Ch\u1ecdn 2 ch\u1eef \u0111\u1ea7u t\u00ean ch\u00f9a &#8220;Thi\u00ean&#8221; v\u00e0 &#8220;B\u1eedu&#8221;, g\u1ed9p hai ch\u1eef \u1ea5y l\u1ea1i th\u00e0nh &#8220;Thi\u00ean B\u1eedu&#8221; l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a ch\u00f9a?<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda l\u1ea1c t\u1ea1i th\u00f4n \u0110i\u1ec1m T\u1ecbnh, x\u00e3 Ninh Ph\u1ee5ng, th\u1ecb x\u00e3 Ninh H\u00f2a v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac theo ki\u1ec3u ch\u1eef &#8221; M\u00f4n&#8221; g\u1ed3m ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, \u0110\u00f4ng lang v\u00e0 T\u00e2y lang v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng Tam Quan c\u00f3 hai c\u00e2u \u0111\u1ed1i:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u00ean nh\u00e2n cung k\u00ednh Th\u1ebf t\u00f4n, ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7 vi\u00ean \u00a0dung khai gi\u00e1c l\u1ed9<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u1eedu \u0111\u1ecba trang nghi\u00eam Ph\u1eadt \u0111\u1ed9, nh\u00e2n duy\u00ean th\u00e0nh t\u1ef1u \u00a0kh\u1ea3i t\u1eeb m\u00f4n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Tr\u1eddi ng\u01b0\u1eddi cung\u00a0 k\u00ednh Th\u1ebf\u00a0 t\u00f4n ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7, tr\u00f2n \u0111\u1ea7y \u00a0m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u0110\u1ea5t qu\u00ed trang nghi\u00eam c\u00f5i Ph\u1eadt, duy\u00ean l\u00e0nh th\u00e0nh t\u1ef1u\u00a0 kh\u1ea3i c\u1eeda t\u1eeb<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ea1m c\u00e2u \u0111\u1ed1i c\u1ee7a T\u1ed5 Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u00ean \u0111\u1ea1o ho\u1eb1ng khai, thi\u00ean c\u00e1 tu h\u00e0nh thi\u00ean c\u00e1 \u0111\u1eafc<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u1eedu v\u00e2n qu\u1ea3ng nhu\u1eadn, th\u1ea5t tr\u00f9ng lan thu\u1ea9n th\u1ea5t tr\u00f9ng tu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ch\u00e1nh ph\u00e1p m\u1edf ra, ng\u00e0n k\u1ebb tu h\u00e0nh, ng\u00e0n k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">M\u00e2y l\u00e0nh to\u1ea3 kh\u1eafp, b\u1ea3y h\u00e0ng c\u00e2y b\u00e1u, b\u1ea3y h\u00e0ng tu.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u1ec1n s\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 khai s\u01a1n ch\u00f9a T\u1eeb Bi. v\u00ec tr\u00ean long v\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i th\u1edd \u1edf ch\u00f9a s\u1eafc t\u1ee9 T\u1eadp Ph\u01b0\u1edbc Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f3 ghi : &#8221; T\u1eeb Bi \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1ee3ng, tam th\u1eadp l\u1ee5c th\u1ebf h\u00fay T\u1ebf Hi\u1ec3n, th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i l\u00e3o h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1747, ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 8, ng\u00e0i tr\u00f9ng h\u01b0ng ch\u00f9a Ph\u1ed5 H\u00f3a do t\u1ed5 T\u1ebf D\u01b0\u1ee1ng Ch\u00e2u C\u1ea5p khai s\u01a1n \u1edf x\u00e3 Ninh B\u00ecnh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1763, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u00fac \u0110\u1ea1i h\u1ed3ng chung \u1edf ch\u00f9a Thanh L\u01b0\u01a1ng x\u00e3 Ninh Th\u00e2n:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>\u4e0a\u5bf6\u4e0b\u694a\u548c\u5c1a\u8b49\u660e<\/b><b>.<\/b><b>\u5927\u8d8a\u570b\u5ee3\u5357\u8655\u5e73\u5eb7\u5e9c\u65b0\u5b9a\u7e23\u4e2d\u7e3d\u5e73\u5b89\u793e\u5e73\u5b89\u6751<\/b><b>.<\/b><b>\u4f4f\u6301\u50e7\u7a4d\u4ec1\u5927\u7a4d\u4ec1\u5927\u5e2b<\/b><b>.<\/b><b>\u6e05\u6dbc\u5bfa\u5949\u4f5b\u4eca\u672c\u9053\u53ca\u5341\u65b9\u5584\u7537\u4fe1\u5973\u773e\u7b49<\/b><b>.<\/b><b>\u666f\u8208\u4e8c\u5341\u56db\u5e74\u56db\u6708\u5409\u65e5\u9444\u9d3b\u9418<\/b><b>\u2026<\/b><b><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee9ng minh, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t qu\u1ed1c, Qu\u1ea3ng Nam x\u1ee9, B\u00ecnh Khang ph\u1ee7, T\u00e2n \u0110\u1ecbnh huy\u1ec7n, Trung t\u1ed5ng, B\u00ecnh An x\u00e3, B\u00ecnh An th\u00f4n. Tr\u1ee5 tr\u00ec t\u0103ng T\u00edch Nh\u01a1n \u0110\u1ea1i s\u01b0, Thanh L\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ph\u1ee5ng Ph\u1eadt, kim b\u1ed5n \u0111\u1ea1o c\u1eadp th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n nam t\u00edn n\u1eef ch\u00fang \u0111\u1eb3ng. C\u1ea3nh H\u01b0ng nh\u1ecb th\u1eadp t\u1ee9 ni\u00ean, t\u1ee9 ngo\u1ea1t ki\u1ebft nh\u1ef1t ch\u00fa H\u1ed3ng Chung\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: \u201cT\u1ea1i th\u00f4n B\u00ecnh An, x\u00e3 B\u00ecnh An, t\u1ed5ng Trung, ph\u1ee7 B\u00ecnh Khang, huy\u1ec7n T\u00e2n \u0110\u1ecbnh, x\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng h\u00fay th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng Ch\u1ee9ng minh \u0111\u00fac \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng chung, v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 24, th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y l\u00e0nh chu\u00f4ng do \u0111\u1ea1i s\u01b0 T\u00edch Nh\u01a1n tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Thanh L\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng thi\u1ec7n nam t\u00edn n\u1eef, th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng b\u1ed5n \u0111\u1ea1o c\u00fang d\u01b0\u1eddng t\u1ea1o l\u1eadp\u2026<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">C\u00f3 l\u1ebd trong chi\u1ebfn tranh s\u1ee3 b\u1ecb thu \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u0169 kh\u00ed n\u00ean n\u00ean ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00f9a mang chung \u0111i d\u1ea5u, nh\u01b0ng l\u00e2u qu\u00e1 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c?<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">M\u1ed9t h\u00f4m, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00e2u c\u00e1 \u1edf b\u00e0u B\u01a1i b\u1ea5t ng\u1edd tr\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng chung n\u1ed5i l\u00ean r\u1ed3i ch\u00ecm xu\u1ed1ng \u1edf b\u00e0u. Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u1eb7n xu\u1ed1ng nh\u00ecn th\u1ea5y chi\u1ebfc chu\u00f4ng n\u1eb1m \u00fap s\u00e1t l\u1edbp c\u00e1t \u1edf \u0111\u00e1y b\u00e0u. Nghe tin d\u00e2n ch\u00fang x\u00fam l\u1ea1i k\u00e9o l\u00ean, d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00e0 qu\u1ea3 chu\u00f4ng l\u1edbn v\u1eabn kh\u00f4ng nh\u00fac nh\u00edch. Sau \u0111\u00f3 d\u00e2n l\u00e0ng thi\u1ebft l\u1eadp h\u01b0\u01a1ng \u00e1n c\u1ea7u nguy\u1ec7n th\u00ec chu\u00f4ng k\u00e9o l\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0n.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh x\u00e2y ch\u00f9a, t\u1ea1o t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fac chu\u00f4ng ra h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u1ed5i danh nh\u01b0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">1 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng Ch\u00e1nh Ni\u1ec7m (1710-1810)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">2 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u1edbc Li\u1ec5u T\u00e1nh<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">3 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1eedu Kim Cang (1740-1765)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">4 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1ed3 Thi\u1ec7n \u0110\u1ec1.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1745 ni\u00ean hi\u1ec7u th\u1ee9 6 C\u1ea3nh H\u01b0ng nh\u1eb1m th\u1eddi ch\u00faa V\u00f5 Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Kho\u00e1t, ng\u00e0i khai s\u01a1n Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng. V\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u1eadp th\u00eam ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu h\u1ea1, nay g\u1ecdi l\u00e0 t\u1ed5 \u0111\u00ecnh s\u1eafc t\u1ee9 Thi\u00ean B\u1eedu hay ch\u00f9a T\u1ed5 to\u1ea1 l\u1ea1c t\u1ea1i th\u00f4n B\u00ecnh Th\u00e0nh, x\u00e3 Ninh B\u00ecnh th\u1ecb x\u00e3 Ninh H\u00f2a, c\u1ea1nh d\u00f2ng s\u00f4ng Dinh. C\u1ea3nh tr\u00ed \u00a0thanh t\u1ecbnh n\u00ean ng\u01b0\u1eddi x\u01b0a \u0111\u00e3 m\u00f4 t\u1ea3 :<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8221; Thanh th\u1ee7y \u0111o\u1ea1n phi\u1ec1n n\u00e3o, c\u00f4 th\u00f4n hi\u1ec7n gi\u00e0 lam&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">t\u1ea1m d\u1ecbch: &#8220;N\u01b0\u1edbc s\u00f4ng d\u1ee9t phi\u1ec1n n\u00e3o, th\u00f4n v\u1eafng hi\u1ec7n gi\u00e0 lam&#8221;.<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u1ea3i ch\u0103ng Thi\u00ean Thai Thi\u1ec1n T\u00f4n l\u00e0 n\u01a1i ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c truy\u1ec1n ph\u00e1p v\u00e0 B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ph\u00e1p hi\u1ec7u t\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n ban cho. Ch\u1ecdn 2 ch\u1eef \u0111\u1ea7u t\u00ean ch\u00f9a &#8220;Thi\u00ean&#8221; v\u00e0 &#8220;B\u1eedu&#8221;, g\u1ed9p hai ch\u1eef \u1ea5y l\u1ea1i th\u00e0nh &#8220;Thi\u00ean B\u1eedu&#8221; l\u00e0 t\u00ean g\u1ecdi c\u1ee7a ch\u00f9a?<\/span><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng t\u1ecda l\u1ea1c t\u1ea1i th\u00f4n \u0110i\u1ec1m T\u1ecbnh, x\u00e3 Ninh Ph\u1ee5ng, th\u1ecb x\u00e3 Ninh H\u00f2a v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac theo ki\u1ec3u ch\u1eef &#8221; M\u00f4n&#8221; g\u1ed3m ch\u00e1nh \u0111i\u1ec7n, \u0110\u00f4ng lang v\u00e0 T\u00e2y lang v\u00e0 tr\u01b0\u1edbc c\u1ed5ng Tam Quan c\u00f3 hai c\u00e2u \u0111\u1ed1i:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u00ean nh\u00e2n cung k\u00ednh Th\u1ebf t\u00f4n, ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7 vi\u00ean \u00a0dung khai gi\u00e1c l\u1ed9<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u1eedu \u0111\u1ecba trang nghi\u00eam Ph\u1eadt \u0111\u1ed9, nh\u00e2n duy\u00ean th\u00e0nh t\u1ef1u \u00a0kh\u1ea3i t\u1eeb m\u00f4n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Tr\u1eddi ng\u01b0\u1eddi cung\u00a0 k\u00ednh Th\u1ebf\u00a0 t\u00f4n ph\u01b0\u1edbc hu\u1ec7, tr\u00f2n \u0111\u1ea7y \u00a0m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng gi\u00e1c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u0110\u1ea5t qu\u00ed trang nghi\u00eam c\u00f5i Ph\u1eadt, duy\u00ean l\u00e0nh th\u00e0nh t\u1ef1u\u00a0 kh\u1ea3i c\u1eeda t\u1eeb<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ti\u1ec1n \u0111\u01b0\u1eddng c\u00f3 ch\u1ea1m c\u00e2u \u0111\u1ed1i c\u1ee7a T\u1ed5 Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u00ean \u0111\u1ea1o ho\u1eb1ng khai, thi\u00ean c\u00e1 tu h\u00e0nh thi\u00ean c\u00e1 \u0111\u1eafc<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u1eedu v\u00e2n qu\u1ea3ng nhu\u1eadn, th\u1ea5t tr\u00f9ng lan thu\u1ea9n th\u1ea5t tr\u00f9ng tu.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ch\u00e1nh ph\u00e1p m\u1edf ra, ng\u00e0n k\u1ebb tu h\u00e0nh, ng\u00e0n k\u1ebb \u0111\u01b0\u1ee3c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">M\u00e2y l\u00e0nh to\u1ea3 kh\u1eafp, b\u1ea3y h\u00e0ng c\u00e2y b\u00e1u, b\u1ea3y h\u00e0ng tu<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Thi\u1ec1n s\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng c\u00f3 khai s\u01a1n ch\u00f9a T\u1eeb Bi. v\u00ec tr\u00ean long v\u1ecb c\u1ee7a ng\u00e0i th\u1edd \u1edf ch\u00f9a s\u1eafc t\u1ee9 T\u1eadp Ph\u01b0\u1edbc Gia \u0110\u1ecbnh c\u00f3 ghi : &#8221; T\u1eeb Bi \u0111\u01b0\u1eddng th\u01b0\u1ee3ng, tam th\u1eadp l\u1ee5c th\u1ebf h\u00fay T\u1ebf Hi\u1ec3n, th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i l\u00e3o h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1747, ni\u00ean hi\u1ec7u C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 8, ng\u00e0i tr\u00f9ng h\u01b0ng ch\u00f9a Ph\u1ed5 H\u00f3a do t\u1ed5 T\u1ebf D\u01b0\u1ee1ng Ch\u00e2u C\u1ea5p khai s\u01a1n \u1edf x\u00e3 Ninh B\u00ecnh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">N\u0103m 1763, ng\u00e0i \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh \u0111\u00fac \u0110\u1ea1i h\u1ed3ng chung \u1edf ch\u00f9a Thanh L\u01b0\u01a1ng x\u00e3 Ninh Th\u00e2n:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>\u4e0a\u5bf6\u4e0b\u694a\u548c\u5c1a\u8b49\u660e<\/b><b>.<\/b><b>\u5927\u8d8a\u570b\u5ee3\u5357\u8655\u5e73\u5eb7\u5e9c\u65b0\u5b9a\u7e23\u4e2d\u7e3d\u5e73\u5b89\u793e\u5e73\u5b89\u6751<\/b><b>.<\/b><b>\u4f4f\u6301\u50e7\u7a4d\u4ec1\u5927\u7a4d\u4ec1\u5927\u5e2b<\/b><b>.<\/b><b>\u6e05\u6dbc\u5bfa\u5949\u4f5b\u4eca\u672c\u9053\u53ca\u5341\u65b9\u5584\u7537\u4fe1\u5973\u773e\u7b49<\/b><b>.<\/b><b>\u666f\u8208\u4e8c\u5341\u56db\u5e74\u56db\u6708\u5409\u65e5\u9444\u9d3b\u9418<\/b><b>\u2026<\/b><b><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8220;Th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee9ng minh, \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t qu\u1ed1c, Qu\u1ea3ng Nam x\u1ee9, B\u00ecnh Khang ph\u1ee7, T\u00e2n \u0110\u1ecbnh huy\u1ec7n, Trung t\u1ed5ng, B\u00ecnh An x\u00e3, B\u00ecnh An th\u00f4n. Tr\u1ee5 tr\u00ec t\u0103ng T\u00edch Nh\u01a1n \u0110\u1ea1i s\u01b0, Thanh L\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ph\u1ee5ng Ph\u1eadt, kim b\u1ed5n \u0111\u1ea1o c\u1eadp th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng thi\u1ec7n nam t\u00edn n\u1eef ch\u00fang \u0111\u1eb3ng. C\u1ea3nh H\u01b0ng nh\u1ecb th\u1eadp t\u1ee9 ni\u00ean, t\u1ee9 ngo\u1ea1t ki\u1ebft nh\u1ef1t ch\u00fa H\u1ed3ng Chung\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0: \u201cT\u1ea1i th\u00f4n B\u00ecnh An, x\u00e3 B\u00ecnh An, t\u1ed5ng Trung, ph\u1ee7 B\u00ecnh Khang, huy\u1ec7n T\u00e2n \u0110\u1ecbnh, x\u1ee9 Qu\u1ea3ng Nam, n\u01b0\u1edbc \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t, H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng h\u00fay th\u01b0\u1ee3ng B\u1eedu h\u1ea1 D\u01b0\u01a1ng Ch\u1ee9ng minh \u0111\u00fac \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng chung, v\u00e0o n\u0103m C\u1ea3nh H\u01b0ng th\u1ee9 24, th\u00e1ng t\u01b0 ng\u00e0y l\u00e0nh chu\u00f4ng do \u0111\u1ea1i s\u01b0 T\u00edch Nh\u01a1n tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Thanh L\u01b0\u01a1ng c\u00f9ng thi\u1ec7n nam t\u00edn n\u1eef, th\u1eadp ph\u01b0\u01a1ng b\u1ed5n \u0111\u1ea1o c\u00fang d\u01b0\u1eddng t\u1ea1o l\u1eadp\u2026<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">C\u00f3 l\u1ebd trong chi\u1ebfn tranh s\u1ee3 b\u1ecb thu \u0111\u1ec3 l\u00e0m v\u0169 kh\u00ed n\u00ean n\u00ean ng\u01b0\u1eddi trong ch\u00f9a mang chung \u0111i d\u1ea5u, nh\u01b0ng l\u00e2u qu\u00e1 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c?<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">M\u1ed9t h\u00f4m, m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00e2u c\u00e1 \u1edf b\u00e0u B\u01a1i b\u1ea5t ng\u1edd tr\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng chung n\u1ed5i l\u00ean r\u1ed3i ch\u00ecm xu\u1ed1ng \u1edf b\u00e0u. Ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u1eb7n xu\u1ed1ng nh\u00ecn th\u1ea5y chi\u1ebfc chu\u00f4ng n\u1eb1m \u00fap s\u00e1t l\u1edbp c\u00e1t \u1edf \u0111\u00e1y b\u00e0u. Nghe tin d\u00e2n ch\u00fang x\u00fam l\u1ea1i k\u00e9o l\u00ean, d\u00f9ng h\u1ebft s\u1ee9c m\u00e0 qu\u1ea3 chu\u00f4ng l\u1edbn v\u1eabn kh\u00f4ng nh\u00fac nh\u00edch. Sau \u0111\u00f3 d\u00e2n l\u00e0ng thi\u1ebft l\u1eadp h\u01b0\u01a1ng \u00e1n c\u1ea7u nguy\u1ec7n th\u00ec chu\u00f4ng k\u00e9o l\u00ean nh\u1eb9 nh\u00e0n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Ngo\u00e0i nh\u1eefng c\u00f4ng h\u1ea1nh x\u00e2y ch\u00f9a, t\u1ea1o t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u00fac chu\u00f4ng ra h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nh\u1eefng \u0111\u1ec7 t\u1eed n\u1ed5i danh nh\u01b0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">1 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng Ch\u00e1nh Ni\u1ec7m (1710-1810)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">2 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u1edbc Li\u1ec5u T\u00e1nh<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">3 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1eedu Kim Cang (1740-1765)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">4 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1ed3 Thi\u1ec7n \u0110\u1ec1.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10054\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/o-300x209.jpg\" alt=\"\" width=\"963\" height=\"671\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/o-300x209.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/o.jpg 406w\" sizes=\"(max-width: 963px) 100vw, 963px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ng\u00e0y 20 th\u00e1ng 2\u00a0 n\u0103m 1791, t\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng vi\u00ean t\u1ecbch t\u1ea1i t\u1ed5 \u0111\u00ecnh Thi\u00ean B\u1eedu. S\u1ef1 ra \u0111i c\u1ee7a ng\u00e0i \u0111\u00e3 kh\u00e9p l\u1ea1i m\u1ed9t cu\u1ed9c \u0111\u1eddi t\u1eadn t\u1ee5y ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ea1o ph\u00e1p nh\u00e2n sinh trong bu\u1ed5i \u0111\u1ea7u m\u1edf \u0111\u1ea1o. T\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 v\u1ecb sao s\u00e1ng trong r\u1eebng thi\u1ec1n, l\u00e0m t\u1ecf r\u1ea1ng thi\u1ec1n ph\u00e1i Li\u1ec5u Qu\u00e1n t\u1ea1i x\u1ee9 tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng. K\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu kho\u1ea3ng 100 n\u0103m sau, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Thanh Ch\u00e1nh Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng noi g\u01b0\u01a1ng\u00a0 t\u1ed5 ti\u1ebfp t\u1ee5c truy\u1ec1n \u0111u\u1ed1c trao \u0111\u00e8n v\u00e0 d\u00e0y c\u00f4ng \u0111\u00e0o t\u1ea1o ra nh\u1eefng danh T\u0103ng ph\u1ee5c v\u1ee5 \u0111\u1ea1o ph\u00e1p d\u00e2n t\u1ed9c. Ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c B\u1ed3 T\u00e1t Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c \u0111\u00e3 th\u1eafp s\u00e1ng trang s\u1eed Ph\u1eadt Gi\u00e1o Vi\u1ec7t Nam trong m\u00f9a ph\u00e1p n\u1ea1n 1963. Thi\u1ec1n s\u01b0 T\u00e2m Trung Nh\u01a1n Th\u1ee9, ng\u01b0\u1eddi th\u1eafp ng\u1ecdn \u0111u\u1ed1c tu\u1ec7 soi s\u00e1ng c\u00f5i s\u01b0\u01a1ng m\u00f9 \u0110\u00e0 L\u1ea1t. M\u00f4n phong Li\u1ec5u Qu\u00e1n t\u1ea1i Kh\u00e1nh H\u00f2a \u0111\u00e3 th\u1eafp s\u00e1ng ni\u1ec1m tin cho ng\u01b0\u1eddi Ph\u1eadt t\u1eed Vi\u1ec7t Nam nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Th\u00e1p t\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u00f4n \u0111\u1ed3 t\u1ee9 ch\u00fang t\u1ea1o l\u1eadp t\u1ea1i ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng di t\u00edch l\u1ecbch s\u1eed v\u0103n h\u00f3a c\u1ed5 th\u00e1p n\u1ed5i ti\u1ebfng t\u1ea1i Kh\u00e1nh H\u00f2a. Th\u00e1p cao 5,5m, tr\u00ean \u0111\u1ec9nh c\u00f3 h\u00ecnh hoa sen \u0111\u1ee1 b\u1ea7u r\u01b0\u1ee3u, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00f3 7 t\u1ea7ng, 56 g\u00f3c c\u1ee7a th\u00e1p \u0111\u1ec1u g\u1eafn \u0111\u1ea7u r\u1ed3ng. Chung quanh th\u00e1p l\u00e0 lan cang bao b\u1ecdc, cao 1m r\u1ed9ng 6 t\u1ea5c, b\u1ed1n g\u00f3c th\u00e0nh kh\u1eafc hoa sen. T\u1ea7ng tr\u00ean c\u00f9ng, ba m\u1eb7t tr\u01b0\u1edbc trang tr\u00ed hoa v\u0103n l\u01b0\u1ee1ng long tranh ch\u00e2u, c\u00e1c m\u1eb7t chung quanh c\u00f2n l\u1ea1i kh\u1eafc h\u00ecnh nh\u1eefng linh v\u1eadt k\u1ef3 l\u00e2n ph\u1ee5ng ho\u00e0ng. K\u1ebf t\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi 4 m\u1eb7t ch\u1ea1m tr\u1ed5 Ph\u1ea1n ng\u1eef v\u00e0 hoa v\u0103n mai lan c\u00fac tr\u00fac\u2026 T\u1ea7ng d\u01b0\u1edbi c\u00f9ng ph\u00eda tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eb7t t\u1ea5m bia, 7 m\u1eb7t c\u00f2n l\u1ea1i kh\u1eafc c\u00e1c b\u00e0i k\u1ec7 b\u00e0i t\u00e1n b\u1eb1ng th\u1ec3 th\u01a1 ng\u0169 ng\u00f4n hay b\u00e1t c\u00fa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">Th\u00e1p t\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng h\u00ecnh \u00a0b\u00e1t gi\u00e1c c\u00f3 7 t\u1ea7ng t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng th\u1ea5t Ph\u1eadt, h\u00ecnh b\u00e1t gi\u00e1c t\u01b0\u1ee3ng tr\u01b0ng b\u00e1t ch\u00e1nh \u0111\u1ea1o. Chung quanh Th\u00e1p c\u00f3 x\u00e2y th\u00e0nh h\u00ecnh vu\u00f4ng. T\u1ea1i 4 g\u00f3c th\u00e0nh c\u00f3 4 c\u00e2y tr\u1ee5 cao \u0111\u1eafp h\u00ecnh hoa sen tr\u00ean \u0111\u1ea7u tr\u1ee5. Hai b\u00ean c\u1eeda Th\u00e1p c\u00f3 hai c\u00e2y tr\u1ee5 l\u1edbn ch\u1ea1m n\u1ed5i h\u00ecnh hai con r\u1ed3ng ch\u1ea7u, hai b\u00ean c\u1eeda th\u00e1p c\u00f3 hai con l\u00e2n ph\u1ee5c. \u0110\u00e2y l\u00e0 c\u1ed5 th\u00e1p ki\u1ebfn tr\u00fac k\u1ef3 v\u0129, ch\u1ea1m tr\u1ed5 tinh vi, \u0111\u01b0\u1eddng n\u00e9t uy\u1ec3n chuy\u1ec3n m\u1ec1m m\u1ea1i, s\u1eafc n\u00e9t, c\u00f3 long ch\u1ea7u, l\u00e2n ph\u1ee5c.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Bia Th\u00e1p c\u00f3 c\u00e2u \u0111\u1ed1i hai b\u00ean bia:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>Ch\u00e1nh qu\u1ea3 t\u1ea1i li\u00ean hoa th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea9m<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>Duy\u00ean th\u00e0nh \u01b0 b\u1ea3o th\u00e1p trung sanh<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>Ch\u00e1nh qu\u1ea3 tr\u00ean th\u01b0\u1ee3ng ph\u1ea9m hoa sen<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>Duy\u00ean th\u00e0nh n\u1edf gi\u1eefa l\u00f2ng b\u1ea3o th\u00e1p<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u00ean ph\u1ea3i th\u00e1p c\u00f3 b\u00e0i k\u1ec7:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>Ki\u1ebfn s\u1eafc phi \u01b0 kh\u00f4ng<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>V\u0103n thinh b\u1ea5t th\u1ecb thi\u1ec7t<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>S\u1eafc thinh ng\u00e3 m\u1ea1c t\u01b0\u1edfng<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>Th\u00e2n \u0111\u00e1o li\u00ean hoa \u0111\u00e0i.<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1m d\u1ecbch l\u00e0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>Th\u1ea5y s\u1eafc ch\u1eb3ng ph\u1ea3i kh\u00f4ng<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>Nghe ti\u1ebfng kh\u00f4ng l\u00e0 th\u1eadt<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>S\u1eafc ti\u1ebfng ta \u0111\u1eebng ngh\u0129<\/i><\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\"><i>Th\u00e2n \u0111\u1ebfn li\u00ean hoa \u0111\u00e0i<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Th\u00e1p c\u1ed5 B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 m\u1ed9t di t\u00edch c\u1ed5 c\u00f3 ngh\u1ec7 thu\u1eadt ki\u1ebfn tr\u00fac v\u00e0 ch\u1ea1m tr\u1ed5 h\u1ebft s\u1ee9c tinh t\u1ebf c\u1ee7a ti\u1ec1n nh\u00e2n c\u00f2n l\u01b0u t\u1ea1i l\u00e0ng qu\u00ea y\u00ean b\u00ecnh \u0110i\u1ec1m T\u1ecbnh, Ninh H\u00f2a. H\u00e0ng n\u0103m, v\u00e0o ng\u00e0y 19,20 th\u00e1ng 2 \u00e2m l\u1ecbch, m\u00f4n phong t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u1ec5 h\u00fay k\u1ef5 t\u1ed5 s\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i t\u1ed5 \u0111\u00ecnh Thi\u00ean B\u1eedu v\u00e0 hi\u1ec7p k\u1ef5 ch\u01b0 v\u1ecb l\u1ecbch \u0111\u1ea1i t\u1ed5 s\u01b0 k\u1ebf th\u1ebf tr\u1ee5 tr\u00ec tr\u00f9ng h\u01b0ng tam b\u1ea3o l\u00e0 \u0111\u1ec3 tri \u01a1n v\u00e0 t\u00e1n d\u01b0\u01a1ng c\u00f4ng h\u1ea1nh truy\u1ec1n th\u1eeba d\u00f2ng thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n n\u01a1i x\u1ee9 tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng, m\u1ed9t qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng \u0111\u1eb9p nh\u01b0 \u00fd th\u01a1 c\u1ee7a ai \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 di\u1ec5n t\u1ea3:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8221; Kh\u00e1nh H\u00f2a l\u00e0 x\u1ee9 tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 180%;\">Non xanh n\u01b0\u1edbc bi\u1ebfc, ng\u01b0\u1eddi th\u01b0\u01a1ng \u0111i v\u1ec1&#8221;<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>VI\/\u00a0<\/b><b>\u00a0M\u00f4n \u0110\u1ec7 Thi\u1ec1n S\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng<\/b><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10055\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/sa-1-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"840\" height=\"549\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/sa-1-300x196.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/sa-1.jpg 717w\" sizes=\"(max-width: 840px) 100vw, 840px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>1\/ H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng Ch\u00e1nh Ni\u1ec7m ( 1710-1810)<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng l\u00e0 v\u1ecb t\u1ed5 th\u1ee9 4 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc. N\u0103m 1742, ng\u00e0i \u0111\u00e3 d\u1eddi ch\u00f9a t\u1eeb \u0111\u1ed3i Hoa S\u01a1n ( n\u00fai M\u1ed9t ) xu\u1ed1ng v\u00f9ng \u0111\u1ea5t b\u1eb1ng c\u00e1t tr\u1eafng\u00a0 \u1edf v\u1ecb tr\u00ed ch\u00f9a hi\u1ec7n nay v\u00e0 \u0111\u1ed5i l\u1ea1i t\u00ean th\u00e0nh ch\u00f9a H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc. T\u1ed5 th\u1ee9 n\u0103m l\u00e0 ng\u00e0i \u0110\u1ea1o An Ph\u1ed5 Nhu\u1eadn \u0111\u00e3 ch\u00fa t\u1ea1o \u0111\u1ea1i H\u1ed3ng Chung c\u00f2n l\u01b0u truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn nay. Ti\u1ebfng chu\u00f4ng ng\u00e2n nga m\u1ea7u nhi\u1ec7m v\u00ec c\u00f3 s\u1ef1 gia tr\u00ec nhi\u1ec1u \u0111\u1eddi t\u1ed5 s\u01b0. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1o An c\u00f3 b\u00e0i k\u1ec7 ph\u00f3 ch\u00fac cho 2 \u0111\u1ec7 t\u1eed T\u00e1nh Minh Tr\u00ed Quang v\u00e0 T\u00e1nh L\u00fd Tr\u00ed Minh nh\u01b0 sau:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u00e1p b\u1ed5n nguy\u00ean l\u1ea1i th\u1ecb ph\u00e1p t\u00e2m<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u00e1p ngo\u1ea1i phi ph\u00e1p m\u1ea1c c\u00e1nh t\u1ea7m<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u00e1p l\u00fd ng\u1ed9 th\u1eddi ch\u01a1n th\u1ecb ph\u00e1p<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">V\u0129nh ch\u1ea5n t\u00f4ng phong v\u1ea1n c\u1ed5 truy\u1ec1n<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">d\u1ecbch ngh\u0129a:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u00e1p v\u1ed1n x\u01b0a nay l\u00e0 ph\u00e1p t\u00e2m<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ngo\u00e0i ph\u00e1p ch\u1eb3ng ph\u00e1p ch\u1edb l\u1ea1i t\u1ea7m<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Trong ph\u00e1p t\u1ecf r\u1ed3i \u0111\u00e2y ch\u00e1nh Ph\u00e1p<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">B\u1ec1n v\u1eefng t\u00f4n phong m\u1ea5y v\u1ea1n n\u0103m.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u00e1nh Minh l\u00e0 t\u1ed5 th\u1ee9 6 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc ti\u1ebfp theo l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i: 7 Nh\u01b0 Hu\u1ec7 Thi\u1ec1n T\u00e2m, 8 Thanh Minh Hu\u1ec7 Ch\u00e2u, 9 Ch\u01a1n H\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Quang, 10 Thanh Ch\u00e1nh Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng, 11 Th\u1ecb Th\u1ecd Nh\u01a1n Hi\u1ec1n, \u1ea4n Ng\u00e2n T\u00edn Li\u00ean, \u0110\u1ed3ng K\u1ec9nh T\u00edn Qu\u1ea3 v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng kim tr\u1ee5 tr\u00ec l\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng Thi\u1ec7n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng Ch\u00e1nh Ni\u1ec7m\u00a0 trong th\u1eddi gian\u00a0 khai s\u01a1n ch\u00f9a Thi\u00ean L\u1ed9c, Ng\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0110\u1ea1o Nguy\u00ean Vi\u00ean Dung (1779-1834) l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh kh\u1eafc b\u1ea3ng Khoa Du Gi\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t k\u1ef3 t\u00edch n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Ph\u1eadt Gi\u00e1o Kh\u00e1nh H\u00f2a v\u1edbi b\u00e0i k\u1ec7 truy\u1ec1n t\u1ee5ng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">M\u1ed7i nh\u1eadt th\u1ea7n h\u00f4n ngh\u1ec7 ch\u00fa h\u01b0\u01a1ng<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ea1 thi\u00ean, t\u1ea1 \u0111\u1ecba, t\u1ea1 qu\u00e2n v\u01b0\u01a1ng<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Th\u01b0\u1eddng k\u1ef3 x\u1ee9 x\u1ee9 \u0111i\u1ec1n h\u00f2a th\u1ee5c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u0110\u1ea3n nguy\u1ec7n gia gia th\u1ecd m\u1ea1ng tr\u01b0\u1eddng<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Th\u00e1nh ch\u00faa, hi\u1ec1n th\u1ea7n an x\u00e3 t\u1eafc<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ph\u1ee5 t\u1eeb, t\u1eed thu\u1eadn \u1ed5n gia n\u01b0\u01a1ng<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ee9 ph\u01b0\u01a1ng b\u00ecnh \u0111\u1ecbnh can qua t\u1ee9c<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Tam ch\u00fac to\u00e0n x\u01b0\u01a1ng t\u1ee5ng v\u00f4 c\u01b0\u01a1ng.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/span><br \/>\n<span style=\"font-size: 180%;\">B\u1ea3n Kinh \u0111\u00e3 ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0o n\u0103m 1832\u00a0 t\u1ea1i ch\u00f9a An D\u01b0\u1ee1ng v\u1edbi s\u1ef1 ch\u1ee9ng minh c\u1ee7a ch\u01b0 t\u00f4n \u0111\u1ee9c:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; An D\u01b0\u1ee1ng t\u1ef1 h\u00fay Ch\u01b0\u01a1ng Hu\u1ea5n, t\u1ef1 T\u00f4ng Gi\u00e1o tr\u00fa tr\u00ed th\u1ee7 h\u1ed9 kinh<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; Thi\u00ean L\u1ed9c t\u1ef1 h\u00fay th\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1ea1o h\u1ea1 Nguy\u00ean, Vi\u00ean Dung h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng ch\u1ee9ng minh<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; Long Quang t\u1ef1 h\u00fay th\u01b0\u1ee3ng Li\u1ec5u h\u1ea1 \u0110\u1ea1t, t\u1ef1 B\u1ea3o H\u01b0ng \u0111\u1ea1i s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ecd<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1o Nguy\u00ean Vi\u00ean Dung c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed: T\u00e1nh H\u1ed3ng H\u1ea3i T\u1ea1ng v\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p t\u00f4n: H\u1ea3i Vinh Ph\u1ed5 T\u01b0\u1eddng, H\u1ea3i \u00c2n T\u1eeb \u0110i\u1ec7p Ch\u00e1nh Th\u00e0nh, H\u1ea3i Hu\u1ec7 Ch\u00e1nh Nh\u01a1n, Thanh An Ch\u00e1nh T\u00edn, Thanh H\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 Hi\u1ec7n v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u1ebfn H\u1ea3i Ch\u1ea5n Ch\u00e1nh K\u00fd, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Tr\u1eebng San gi\u00e1m vi\u1ec7n Ph\u1eadt h\u1ecdc vi\u1ec7n H\u1ea3i \u0110\u1ee9c, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Thanh Tr\u00e0ng Nh\u01b0 T\u1ecbnh ch\u00f9a Linh Ngh\u0129a, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Tr\u1eebng Hu\u1ec7 Nh\u01b0 \u00dd ch\u00f9a Linh S\u01a1n v\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Tr\u1eebng L\u1ed9c Ch\u01a1n Ki\u1ebfn ch\u00f9a Thi\u00ean Ph\u00fa \u00a0v.v..<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10056\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/de-300x196.jpg\" alt=\"\" width=\"882\" height=\"576\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/de-300x196.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/de-768x503.jpg 768w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/de.jpg 788w\" sizes=\"(max-width: 882px) 100vw, 882px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Th\u00f4ng Ch\u00e1nh Ni\u1ec7m khai s\u01a1n ch\u00f9a T\u00e2n Long ( x\u01b0a l\u00e0 ch\u00f9a Linh S\u01a1n), c\u00f3 c\u00e1c\u00a0 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0110\u1ea1o Th\u00e0nh Nh\u01b0 C\u1ea3nh truy\u1ec1n \u00a0\u0111\u1ebfn ng\u00e0i T\u00e1nh Th\u01b0\u1eddng Quy Tr\u1ee5 khai s\u01a1n ch\u00f9a Thi\u00ean Thai S\u01a1n Th\u1ea1ch S\u00f4ng C\u1ea7u. N\u0103m1889, ng\u00e0i T\u00e1nh Th\u01b0\u1eddng m\u1edf gi\u1edbi \u0111\u00e0n t\u1ea1i\u00a0 ch\u00f9a Thi\u00ean T\u00f4n Tuy An.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ng\u00e0i H\u1ea3i Hu\u1ec7 Tr\u00ed Gi\u00e1c l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng T\u00e1nh Th\u01b0\u1eddng: Trong d\u1ecbp \u0111\u1ea1i trai \u0111\u00e0n t\u1ed5 ch\u1ee9c t\u1ea1i ch\u00f9a Kim Quang Hu\u1ebf. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Ph\u00e1p T\u1ea1ng\u00a0 ch\u00f9a Ph\u01b0\u1edbc S\u01a1n th\u1ee7 gia tr\u00ec ch\u1ea9n t\u1ebf \u0111\u1ea1i khoa, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Ph\u00e1p H\u1ec9 ch\u00f9a Linh S\u01a1n th\u1ee7 ph\u00e1p s\u01b0 thuy\u1ebft ph\u00e1p, h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i Hu\u1ec7 Tr\u00ed Gi\u00e1c ch\u00f9a Thi\u00ean Thai th\u1ee7 s\u00e1m ch\u1ee7 nghi l\u1ec5 \u0111\u01b0\u1ee3c vua Th\u00e0nh Th\u00e1i m\u1ebfn ph\u1ee5c ng\u1ee3i khen v\u00e0 c\u00fang d\u01b0\u1eddng nhi\u1ec1u b\u1ea3o v\u1eadt. H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Tr\u00ed Gi\u00e1c c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed Thanh Ph\u01b0\u1edbc Nguy\u00ean Long l\u00e0 b\u1ed5n s\u01b0 c\u1ee7a \u0111\u1ea1i s\u01b0 Tr\u1eebng H\u1eb1ng V\u0129nh B\u1ea3o k\u1ebf th\u1eeba t\u1ed5 \u0111\u00ecnh Ph\u01b0\u1edbc Long \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u T\u0103ng t\u00e0i nh\u01b0:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; HT T\u00e2m Minh Truy\u1ec1n Ch\u00e1nh Li\u00ean Ch\u00e2u ch\u00f9a Long Quang c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u00a0Nguy\u00ean \u0110\u1ea1t du h\u1ecdc\u00a0 t\u1ea1i Nh\u1eadt v\u00e0 khai s\u01a1n thi\u1ec1n vi\u1ec7n Li\u1ec5u Qu\u00e1n v\u00e0 ch\u00f9a B\u1ea3o T\u1ecbnh t\u1ea1i Nam Cali, Nguy\u00ean An khai s\u01a1n ch\u00f9a C\u1ed5 L\u00e2m Seattle,\u00a0 Nguy\u00ean Kim, \u00a0Nguy\u00ean Th\u00e0nh \u0111ang d\u1ecbch kinh t\u1ea1i ch\u00f9a B\u1ea3o T\u1ecbnh Ph\u00fa Y\u00ean, v\u00e0 Nguy\u1ec1n T\u1ed3n tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a Long Quang S\u00f4ng C\u1ea7u v.v..<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; HT T\u00e2m Dung Truy\u1ec1n Di\u1ec7u Li\u00ean Ph\u01b0\u01a1ng k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Thi\u00ean H\u01b0ng\u00a0 c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed Nguy\u00ean Tr\u1ef1c khai s\u01a1n ch\u00f9a T\u1eeb Nh\u00e3n t\u1ec9nh B\u00e0 R\u1ecba V\u0169ng T\u00e0u v\u00e0 Nguy\u00ean Tr\u00ed khai s\u01a1n ch\u00f9a B\u00e1t Nh\u00e3 Nam Cali.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; HT T\u00e2m Qu\u1ea3ng Truy\u1ec1n \u0110\u1ed9 Vi\u00ean Dung k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Ch\u00e2u L\u00e2m c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed l\u00e0 Nguy\u00ean \u0110\u1ee9c th\u1eeba k\u1ebf ch\u00f9a H\u1ed3 S\u01a1n Ph\u00fa Y\u00ean.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; HT T\u00e2m B\u1ed5n Truy\u1ec1n Lai Tr\u00ed Nghi\u00eam, ng\u01b0\u1eddi hy hi\u1ebfn cu\u1ed9c \u0111\u1eddi cho \u0111\u1ea1o ph\u00e1p. Sau khi t\u1ed1t nghi\u1ec7p t\u1ea1i Ph\u1eadt h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1eddng B\u1ea3o Qu\u1ed1c, ho\u1eb1ng ph\u00e1p t\u1ea1i c\u00e1c t\u1ec9nh Qu\u1ea3ng Nam, Qu\u1ea3ng Ng\u00e3i, B\u00ecnh \u0110\u1ecbnh, Ph\u00fa Y\u00ean. Ng\u00e0i l\u00e0 v\u1ecb gi\u1ea3ng s\u01b0 l\u1ed7i l\u1ea1c c\u1ee7a H\u1ed9i Ph\u1eadt H\u1ecdc mi\u1ec1n Trung,\u00a0 l\u00e0 v\u1ecb \u0110\u01b0\u1eddng \u0111\u1ea7u h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a c\u00e1c \u0111\u1ea1i gi\u1edbi \u0111\u00e0n Tr\u00ed Th\u1ee7, Thi\u1ec7n H\u00f2a v.v.. v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t \u0111\u00e3 phi\u00ean d\u1ecbch r\u1ea5t nhi\u1ec1u b\u1ed9 kinh, lu\u1eadn nh\u01b0: Kinh l\u1eddi v\u00e0ng, Kinh Ph\u1ed5 M\u00f4n Gi\u1ea3ng L\u1ee5c, Kinh Ph\u00e1p Hoa Gi\u1ea3ng L\u1ee5c, Kinh \u0110\u1ea1i B\u00e1t Nh\u00e3, Lu\u1eadn Th\u00e0nh Th\u1eadt v.v..Ng\u00e0i c\u00f3 \u0111\u1ec7 t\u1eed Nguy\u00ean T\u1ecbnh ch\u00f9a Thi\u1ec1n T\u00f4n Canada.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; HT T\u00e2m Th\u00f4ng Truy\u1ec1n H\u1eefu k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Ph\u01b0\u1edbc Long Xu\u00e2n L\u1ed9c th\u1ee7 ch\u00ed ph\u1ee5ng \u0111\u1ea1o v\u00e0 ch\u1ecdn vi\u1ec7c ch\u0103m s\u00f3c ru\u1ed9ng v\u01b0\u1eddn l\u00e0m ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n tu t\u1eadp &#8220;D\u0129 n\u00f4ng vi thi\u1ec1n&#8221; \u0111\u1ec3 t\u1ea5n \u0111\u1ea1o nghi\u00eam th\u00e2n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>2\/ H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u1edbc Li\u1ec5u T\u00e1nh<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ed5 th\u1ee9 2 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu l\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i Ph\u01b0\u1edbc Li\u1ec5u T\u00e1nh ki\u00eam tr\u1ee5 tr\u00ec ch\u00f9a t\u1eeb \u00c2n\u00a0 Gia \u0110\u1ecbnh. Long v\u1ecb th\u1edd \u1edf ch\u00f9a T\u1eeb \u00c2n c\u00f3 ghi: &#8220;L\u00e2m T\u1ebf gia ph\u1ed5, T\u1eeb \u00c2n tr\u00f9ng ki\u1ebfn, tam th\u1eadp th\u1ea5t th\u1ebf, h\u00fay Li\u1ec5u T\u00e1nh th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i h\u1ea1 Ph\u01b0\u1edbc&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">( C\u00f3 t\u00e0i li\u1ec7u ghi t\u1ed5 th\u1ee9 2 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu l\u00e0 ng\u00e0i \u0110\u1ea1i Tr\u00ed (1897-1944). \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 nh\u1ea7m l\u1eabn b\u1edfi v\u00ec ng\u00e0i Th\u00edch \u0110\u1ea1i Tr\u00ed c\u00f3 ph\u00e1p danh l\u00e0 Tr\u1eebng Th\u00f4ng hi\u1ec7u Nh\u01a1n Du\u1ec7 l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Thanh Ch\u00e1nh Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng (1867-1932) sau \u0111\u00f3 v\u00e0o Phan Rang Tu h\u1ecdc v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Hu\u1ec7 \u0110\u1ea1o ban cho ph\u00e1p hi\u1ec7u \u0110\u1ea1i Tr\u00ed)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ed5 th\u1ee9 3 k\u1ebf th\u1eeba ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu l\u00e0 ng\u00e0i \u0110\u1ea1o Ph\u01b0\u1edbc Minh T\u00f4n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u1ed5 th\u1ee9 t\u01b0 l\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Li\u1ec5u B\u1eedu Hu\u1ec7 Th\u00e2n. N\u0103m 1835, ng\u00e0i \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eddi ra kinh \u0111\u00f4 d\u1ef1 &#8221; th\u1ee7y l\u1ee5c \u0111\u1ea1o tr\u00e0ng&#8221; si\u00eau \u0111\u1ed9 vong quan v\u00e0o ti\u1ebft Trung nguy\u00ean \u0111\u01b0\u1ee3c vua Minh M\u1ea1ng ban gi\u1edbi \u0111ao \u0111\u1ed9 \u0111i\u1ec7p v\u00e0 hi\u1ec7n nay v\u1eabn c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef t\u1ea1i t\u1ed5 \u0111\u00ecnh. Ti\u1ebfp sau t\u1ed5 Li\u1ec5u B\u1eedu Hu\u1ec7 Th\u00e2n, k\u1ebf th\u1eeba tr\u1ee5 tr\u00ec Thi\u00ean B\u1eedu \u0111\u01b0\u1ee3c chi th\u00e0nh 2 nh\u00e1nh:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i><br \/>\n<\/i>&#8211; Ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu th\u01b0\u1ee3ng ti\u1ebfp k\u1ebf th\u1eeba l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i: 5. Thanh Ch\u00e1nh Ph\u01b0\u1edbc T\u01b0\u1eddng l\u00e0 b\u1ed5n s\u01b0 c\u1ee7a h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, 6 Tr\u1eebng T\u01b0\u01a1ng Nh\u01a1n Sanh n\u0103m 1934 t\u1ed5 ch\u1ee9c \u0110\u1ea1i gi\u1edbi \u0111\u00e0n, 7 T\u00e2m \u0110\u1ea1o \u00a0Nh\u01a1n H\u01b0ng, 8 T\u00e2m K\u00ednh B\u1ea3o Th\u00e0nh, 9 Tr\u1eebng L\u00e3nh Nh\u01a1n Vinh, 10 Th\u1ecb Hi\u1ec7p, 11 T\u00e2m K\u1ef3, 12 T\u00e2m H\u00f2a, 13 T\u00e2m V\u0103n, 14 T\u00e2m B\u1ea3o, 15 Nguy\u00ean Hoa Thi\u1ec7n T\u01b0\u1eddng v\u00e0 \u0110\u0110.Nhu\u1eadn \u0110\u0103ng.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">&#8211; Ch\u00f9a Thi\u00ean B\u1eedu h\u1ea1 ti\u1ebfp k\u1ebf th\u1eeba l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i: 5 \u0110\u1ea1t Kh\u01b0\u01a1ng T\u1eeb H\u1ed9i, 6 Ng\u1ed9 H\u01b0\u01a1ng Ph\u1ed5 Nh\u00e0n,7 T\u00e2m T\u1ef1u H\u1ea1nh Nguy\u00ean, 8 Ng\u1ed9 Gi\u00e1o Ph\u1ed5 Ch\u00e2u, 9 T\u00e2m \u0110\u1ee9c T\u1eeb Phong, 10T\u00e2m Ph\u01b0\u1edbc H\u1ea1nh H\u1ea3i v\u00e0 11 Qu\u1ea3ng Th\u01b0\u1eddng Ng\u1ed9 T\u00e1nh.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>3\/ H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1eedu Kim Cang (1740-1765)<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1eedu Kim Cang l\u00e0 v\u1ecb t\u1ed5 khai s\u01a1n ch\u00f9a Linh S\u01a1n V\u1ea1n Gi\u00e3. l\u00fac ban \u0111\u1ea7u g\u1ecdi l\u00e0 Sa Long t\u1ef1. Ng\u00e0i l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed \u0111\u1eafc ph\u00e1p v\u1edbi t\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng t\u1ea1i t\u1ed5 \u0111\u00ecnh Thi\u00ean B\u1eedu. Truy\u1ec1n r\u1eb1ng khi ng\u00e0i ng\u1ed3i tu d\u01b0\u1edbi g\u1ed1c c\u00e2y, th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t con h\u1ed7 \u0111\u1ebfn sanh n\u1edf b\u00ean c\u1ea1nh, ng\u00e0i v\u1eabn \u0111i\u1ec1m nhi\u00ean ng\u1ed3i t\u0129nh tu. N\u0103m 1761, ng\u00e0i m\u1edbi l\u1eadp ch\u00f9a, t\u1ea1o t\u01b0\u1ee3ng, \u0111\u00fac chu\u00f4ng. \u0110\u1ebfn \u0111\u1eddi T\u00e2y S\u01a1n c\u00e1c chu\u00f4ng ch\u00f9a \u0111\u1ec1u b\u1ecb t\u1ecbch thu \u0111\u1ec3 \u0111\u00fac v\u0169 kh\u00ed, \u0111\u1ea1i h\u1ed3ng chung ch\u00f9a Linh s\u01a1n \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ed5n \u0111\u1ea1o mang \u0111i d\u1ea5u nh\u01b0ng sau \u0111\u00f3 b\u1ecb th\u1ea5t l\u1ea1c. M\u1ed9t b\u00e0 l\u00e3o \u0111i m\u00f2 \u1ed1c m\u1ed9t h\u00f4m ph\u00e1t hi\u1ec7n qu\u1ea3 chu\u00f4ng t\u1ea1i c\u1eeda s\u00f4ng Hi\u1ec1n L\u01b0\u01a1ng, s\u1ee3 qu\u00e1 b\u00e0 tri h\u00f4 l\u00ean. L\u00e0ng T\u00e2n \u0110\u1ee9c v\u00e0 Hi\u1ec1n l\u01b0\u01a1ng tranh nhau chi\u1ebfm gi\u1eef qu\u1ea3 chu\u00f4ng ph\u1ea3i \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn c\u1eeda quan. Quan x\u1eed l\u00e0ng n\u00e0o c\u00f3 ch\u00f9a, chu\u00f4ng v\u1ec1 l\u00e0ng \u1ea5y. T\u00e2n \u0110\u1ee9c kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00f9a, n\u00ean chu\u00f4ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00fang ch\u00f9a Linh S\u01a1n. Tr\u00ean th\u00e0nh H\u1ed3ng Chung c\u00f3 ghi r\u00f5 n\u0103m th\u00e1ng ch\u00fa t\u1ea1o: &#8221; C\u1ea3nh H\u01b0ng nh\u1ecb th\u1eadp nh\u1ecb ni\u00ean, T\u00e2n T\u1ef5 b\u00e1t nguy\u1ec7t&#8221; \u0111\u00fang v\u00e0o n\u0103m t\u1ed5 \u0110\u1ea1i B\u1eedu \u0111\u00e3 khai s\u01a1n ch\u00f9a n\u00ean m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u m\u1eebng. Ch\u00f9a Linh S\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t th\u1eafng \u0111\u1ecba h\u1ed9i t\u1ee5 \u0111\u01b0\u1ee3c kh\u00ed thi\u00eang s\u00f4ng n\u00fai \u0111\u1ec3 Ph\u1eadt t\u1eed b\u1ed1n ph\u01b0\u01a1ng quy ng\u01b0\u1ee1ng. Ti\u1ebfp sau t\u1ed5 \u0110\u1ea1i B\u1eedu, k\u1ebf th\u1eeba truy\u1ec1n \u0111\u0103ng t\u1ee5c di\u1ec7m l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i: Ng\u1ed9 Thu\u1eadn Ph\u01b0\u1edbc Minh, \u1ea4n Ch\u00e1nh Hu\u1ec7 Minh, Ch\u01a1n H\u01b0\u01a1ng Thi\u00ean Quang,Ch\u01a1n C\u00f4ng Vi\u00ean Gi\u00e1c, Th\u1ecb Th\u1ee7y Qu\u1ea3ng \u0110\u1ee9c, T\u00e2m Thanh T\u1ecbch Tr\u00e0ng v\u00e0 \u0111\u01b0\u01a1ng kim tr\u1ee5 tr\u00ec l\u00e0 h\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Thi\u1ec7n D\u01b0\u01a1ng.<b><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>4\/H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1ed3 Thi\u1ec7n \u0110\u1ec1<\/b><\/span><span style=\"font-size: 180%;\"><b>\u00a0<\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">H\u00f2a th\u01b0\u1ee3ng \u0110\u1ea1i B\u1ed3 Thi\u1ec7n \u0110\u1ec1 khai s\u01a1n ch\u00f9a Kim Cang \u1edf x\u00e3 B\u00ecnh Th\u1ea1nh, huy\u1ec7n Th\u1ee7 Th\u1eeba, t\u1ec9nh Long An l\u00e0 \u0111\u1ec7 t\u1eed t\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng. Ti\u1ebfp n\u1ed1i tr\u1ee5 tr\u00ec l\u00e0 c\u00e1c ng\u00e0i: \u0110\u1ea1o \u0110\u0103ng B\u1eedu H\u01b0\u01a1ng, T\u00e1nh \u0110\u1ee9c V\u1ea1n B\u1eedu, H\u1ea3i L\u01b0\u01a1ng Ch\u00e1nh T\u00e2m (1836-1906), Thanh Nh\u1ef1t \u0110\u1ed9 Long, Tr\u1eebng Th\u1ecd Thi\u1ec7n Qu\u1edbi v.v..<b><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">Ngo\u00e0i ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u1eb9p ch\u00f9a Kim Cang hi\u1ec7n nay ch\u00f9a Kim Cang \u1edf Long An c\u00f2n l\u01b0u gi\u1eef 299 m\u1ed9c b\u1ea3n ch\u1eef H\u00e1n tinh x\u1ea3o trong \u0111\u00f3 c\u00f3 c\u00e1c kinh nh\u01b0 Kim Cang, B\u00e1t Nh\u00e3 v.v.. c\u1ee7a c\u00e1c t\u1ed5 x\u01b0a \u0111\u1ec3 l\u1ea1i.<b><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b>V\/ T\u00e2m H\u01b0\u01a1ng Nguy\u1ec7n C\u1ea7u<\/b><\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" class=\"alignnone wp-image-10057\" src=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/uh-300x198.jpg\" alt=\"\" width=\"970\" height=\"640\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/uh-300x198.jpg 300w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/uh.jpg 612w\" sizes=\"(max-width: 970px) 100vw, 970px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>&#8221; C\u00f4ng ai \u0111\u1ed5 xu\u1ed1ng \u0111\u1ea5t n\u00e0y<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\"><span style=\"font-size: 180%;\"><i>Cho hoa \u0111\u1ea1o ph\u00e1p c\u00e0ng ng\u00e0y th\u00eam xinh&#8221;<\/i><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">T\u00ecm v\u1ec1 c\u1ed9i ngu\u1ed3n l\u1ecbch s\u1eed Ph\u1eadt gi\u00e1o truy\u1ec1n th\u1eeba n\u01a1i x\u1ee9 tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng n\u00e0y c\u0169ng ch\u00ednh l\u00e0 kh\u01a1i d\u1eady trong l\u00f2ng T\u0103ng Ni v\u00e0 Ph\u1eadt t\u1eed m\u1ed9t ni\u1ec1m tri \u01a1n to\u00e0n thi\u1ec7n. T\u1ed5 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ea7u ti\u00ean \u0111em d\u00f2ng thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n \u0111\u1ebfn Kh\u00e1nh H\u00f2a v\u00e0 h\u00e0ng m\u00f4n \u0111\u1ec7 c\u1ee7a ng\u00e0i ti\u1ebfp t\u1ee5c th\u1eafp s\u00e1ng v\u00e0 truy\u1ec1n \u0111\u00e8n ph\u00e1p \u00a0\u0111\u1ebfn \u0110\u1ed3ng Nai, S\u00e0i G\u00f2n Gia \u0110\u1ecbnh, Long An v\u00e0 Cao Nguy\u00ean \u0110\u00e0 L\u1ea1t soi t\u1ecf \u0111\u1eddi s\u1ed1ng t\u00edn ng\u01b0\u1ee1ng v\u00e0 v\u0103n h\u00f3a t\u00e2m linh, gi\u00fap m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi\u00a0 t\u1ef1 ho\u00e0n thi\u1ec7n v\u1edbi ch\u00ednh m\u00ecnh v\u00e0 v\u01b0\u01a1n l\u00ean v\u1edbi &#8221; Ch\u00e2n, Thi\u1ec7n, M\u1ef9&#8221;.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">D\u00f2ng thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n x\u1ee9 tr\u1ea7m h\u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 \u01b0\u01a1m m\u1ea7m b\u1ed3 \u0111\u1ec1 gi\u1ea3i tho\u00e1t cho nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 T\u0103ng Ni t\u1ea1i Ph\u1eadt H\u1ecdc Vi\u1ec7n H\u1ea3i \u0110\u1ee9c, Tr\u01b0\u1eddng Ph\u1eadt H\u1ecdc Kh\u00e1nh H\u00f2a v\u00e0 c\u00e1c t\u1ed5 \u0111\u00ecnh: H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc,Thi\u00ean B\u1eedu, Long S\u01a1n, Linh S\u01a1n, T\u00e2n Long, Thi\u00ean L\u1ed9c, Thi\u00ean Ph\u00fa, Ngh\u0129a Ph\u01b0\u01a1ng, \u0110\u00f4ng Ph\u01b0\u1edbc, Linh Ngh\u0129a, Linh Quang, Li\u00ean Hoa, Gi\u00e1c H\u1ea3i, Vi\u00ean Ng\u1ed9, K\u1ef3 Vi\u00ean v.v.. \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ed9i nhu\u1ea7n di\u1ec7u l\u00fd c\u1ee7a\u00a0 &#8220;<i>Th\u1eadt t\u1ebf \u0111\u1ea1i \u0111\u1ea1o<\/i>&#8221; v\u00e0 noi g\u01b0\u01a1ng th\u1ea7y t\u1ed5 ti\u1ebfp t\u1ee5c l\u00ean \u0111\u01b0\u1eddng\u00a0<i>&#8221; Truy\u1ec1n tr\u00ec di\u1ec7u l\u00fd di\u1ec5n x\u01b0\u1edbng ch\u00e1nh t\u00f4ng&#8221;<\/i>\u00a0 tr\u00ean qu\u00ea h\u01b0\u01a1ng th\u00e2n y\u00eau ho\u1eb7c n\u01a1i xa h\u01a1n n\u1eefa l\u00e0 c\u00e1c qu\u1ed1c gia h\u1ea3i ngo\u1ea1i.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\">\u0110\u1ec3 t\u01b0\u1edfng nh\u1edb \u01a1n s\u00e2u m\u1edf \u0111\u1ea1o, ghi l\u00f2ng ngh\u0129a l\u1edbn truy\u1ec1n \u0111\u0103ng, nh\u00e2n d\u1ecbp L\u1ec5 t\u01b0\u1edfng ni\u1ec7m h\u00fay nh\u1eadt T\u1ed5 S\u01b0 Thi\u1ec7t Di\u1ec7u Li\u1ec5u Qu\u00e1n l\u1ea7n th\u1ee9 279, \u0111\u1ed1t n\u00e9n t\u00e2m h\u01b0\u01a1ng v\u00e0 xin ch\u1eafp tay nguy\u1ec7n c\u1ea7u \u0111\u00e8n thi\u1ec1n lu\u00f4n t\u1ecf r\u1ea1ng soi \u0111\u01b0\u1eddng cho h\u00e0ng h\u1eadu h\u1ecdc ch\u00fang con ti\u1ebfn b\u01b0\u1edbc.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 180%;\"><b><i>( K\u1ef7 ni\u1ec7m ng\u00e0y gi\u1ed7 T\u1ed5 Li\u1ec5u Qu\u00e1n t\u1ea1i ch\u00f9a H\u1ed9i Ph\u01b0\u1edbc New Mexico, n\u0103m T\u00e2n S\u1eedu 2021)<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\" align=\"center\">\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>TT. Th\u00edch Th\u00e1nh Minh Thi\u1ec1n S\u01b0 T\u1ebf Hi\u1ec3n B\u1eedu D\u01b0\u01a1ng v\u1edbi D\u00f2ng Thi\u1ec1n Li\u1ec5u Qu\u00e1n X\u1ee9 Tr\u1ea7m H\u01b0\u01a1ng \u00a0 \u00a0Th\u00edch Th\u00e1nh Minh \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 I B\u1ed1i C\u1ea3nh L\u1ecbch S\u1eed Kh\u00e1nh H\u00f2a. Kh\u00e1nh H\u00f2a ng\u00e0y x\u01b0a thu\u1ed9c x\u1ee9 Kauthara\u00a0v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c\u00a0Ch\u0103m Pa. N\u0103m 1631, ch\u00faa S\u00e3i Nguy\u1ec5n Ph\u01b0\u1edbc Nguy\u00ean g\u00e3 c\u00f4ng ch\u00faa Ng\u1ecdc Khoa cho vua Po Rom\u00ea. [&hellip;]\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10050,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[270,260,170],"tags":[461],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10052"}],"collection":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10052"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10061,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10052\/revisions\/10061"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10052"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10052"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}