{"id":6126,"date":"2020-06-07T23:46:08","date_gmt":"2020-06-07T16:46:08","guid":{"rendered":"http:\/\/phapnhan.org\/tv\/?p=6126"},"modified":"2020-06-07T23:47:20","modified_gmt":"2020-06-07T16:47:20","slug":"hanh-bo-tat-va-kinh-kim-cuong","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/hanh-bo-tat-va-kinh-kim-cuong\/","title":{"rendered":"H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t v\u00e0 Kinh Kim C\u01b0\u01a1ng"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\"><a href=\"http:\/\/phapnhan.org\/tv\/category\/tac-gia\/nguyen-giac\/\"><span style=\"color: #00ccff;\">Nguy\u00ean Gi\u00e1c<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-full wp-image-6127 alignright\" src=\"http:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/files-2.jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"593\" srcset=\"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/files-2.jpg 450w, https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-content\/uploads\/2020\/06\/files-2-228x300.jpg 228w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">B\u00e0i n\u00e0y s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t v\u00e0 Kinh Kim C\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n n\u00e0o, do v\u1eady ph\u1ea7n ch\u00ednh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o kinh lu\u1eadn.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">B\u00e0i n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u1eafm gi\u1eef m\u1ed9t ki\u1ebfn ch\u1ea5p n\u00e0o, nh\u01b0 l\u1eddi d\u1ea1y trong Kinh T\u1eadp Sn 4.3, n\u1eb1m trong nh\u00f3m kinh nh\u1eadt t\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u01b0 t\u0103ng trong c\u00e1c n\u0103m \u0111\u1ea7u khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ho\u1eb1ng ph\u00e1p: \u201c<em>B\u00e0i k\u1ec7 787: L\u00e0m sao, v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec, nh\u1eefng k\u1ebb d\u00ednh v\u00e0o tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1o thuy\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tranh c\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00ednh m\u1eafc g\u00ec? Kh\u00f4ng n\u1eafm gi\u1eef b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec, v\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1c b\u1ecf b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y r\u0169 b\u1ecf b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1i nh\u00ecn n\u00e0o n\u01a1i \u0111\u00e2y<\/em>.\u201d<strong> (1)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 200%;\"><strong>\u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t l\u00e0 g\u00ec? Trong ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u1ea5t, tu H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi ra s\u1ee9c <strong>ho\u1eb1ng ph\u00e1p v\u00e0 kh\u00f4ng mu\u1ed1n Ch\u00e1nh ph\u00e1p b\u1ecb \u0111o\u1ea1n \u0111\u1ee9t<\/strong>, b\u1ea5t k\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi n\u00e0y c\u00f3 th\u1ecd gi\u1edbi B\u1ed3 T\u00e1t hay kh\u00f4ng. Theo ngh\u0129a \u0111\u01a1n gi\u1ea3n n\u00e0y, H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Minh Ch\u00e2u (ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00e3 d\u1ecbch Tam T\u1ea1ng Pali sang ti\u1ebfng Vi\u1ec7t) v\u00e0 t\u1ea5t c\u1ea3 qu\u00fd t\u0103ng ni, c\u01b0 s\u0129 \u0111\u00e3 thi\u1ebft l\u1eadp \u0110\u1ea1i H\u1ecdc V\u1ea1n H\u1ea1nh \u0111\u1ec1u l\u00e0 c\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3 T\u00e1t. Trong ngh\u0129a \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, B\u1ed3 T\u00e1t l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi gi\u1eef h\u1ea1nh c\u1ee9u \u0111\u1ed9 ch\u00fang sanh, h\u1ed3i h\u01b0\u1edbng ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c m\u00ecnh c\u00f3 cho t\u1ea5t c\u1ea3 h\u1eefu t\u00ecnh, luy\u1ec7n t\u00e2m B\u1ed3 \u0111\u1ec1, tu S\u00e1u Ba La M\u1eadt, gi\u1eef B\u1ed3 T\u00e1t h\u1ea1nh nguy\u1ec7n, v\u00e0 l\u00e0 v\u1ecb Ph\u1eadt t\u01b0\u01a1ng lai.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Nh\u00ecn qua s\u1eed Vi\u1ec7t, H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t \u0111\u00e3 g\u1eafn li\u1ec1n v\u1edbi \u0111\u1eddi s\u1ed1ng d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t t\u1eeb khi Ph\u1eadt Gi\u00e1o v\u00e0o Vi\u1ec7t Nam th\u1eddi H\u00f9ng V\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 \u0111\u00e3 \u0111\u00e0o t\u1ea1o nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7 Ph\u1eadt t\u1eed tu theo ch\u00e2m ng\u00f4n &#8220;bi tr\u00ed song tu.&#8221; Theo nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a GS L\u00ea M\u1ea1nh Th\u00e1t, t\u00e1c ph\u1ea9m L\u1ee5c \u0110\u1ed9 T\u1eadp Kinh b\u1ea3n g\u1ed1c t\u1eeb ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ed5, v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c Kh\u01b0\u01a1ng T\u0103ng H\u1ed9i (?&#8211;280) d\u1ecbch sang ti\u1ebfng H\u00e1n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u0110\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u00fd do cho th\u1ea5y \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng r\u1ed9ng l\u1edbn c\u1ee7a Ph\u1eadt Gi\u00e1o trong d\u00e2n t\u1ed9c: cu\u1ed9c kh\u1edfi ngh\u0129a c\u1ee7a Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng (n\u0103m 39- 43) \u0111\u00e3 c\u00f3 nhi\u1ec1u s\u01b0 c\u00f4 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00e1c n\u1eef t\u01b0\u1edbng chi\u00eau m\u1ed9 d\u00e2n l\u00e0ng gia nh\u1eadp ngh\u0129a qu\u00e2n ch\u1ed1ng qu\u00e2n nh\u00e0 H\u00e1n, v\u00e0 sau \u0111\u00f3 nhi\u1ec1u l\u00e0ng B\u1eafc Vi\u1ec7t \u0111\u00e3 l\u1eadp \u0111\u1ec1n th\u1edd c\u00e1c s\u01b0 c\u00f4 nh\u01b0 Thi\u1ec1u Hoa, Ph\u01b0\u01a1ng Dung, Th\u1ee5c N\u01b0\u01a1ng, B\u00e1t N\u00e0n, V\u0129nh Huy, Nguy\u1ec7t Thai, Nguy\u1ec7t \u0110\u1ed9, Chi\u00eau Dung, H\u01b0\u01a1ng Th\u1ea3o&#8230; Nh\u01b0 th\u1ebf, h\u1eb3n l\u00e0 \u0110\u1ea1o Ph\u1eadt \u0111\u00e3 v\u00e0o VN nhi\u1ec1u th\u1eadp ni\u00ean (hay nhi\u1ec1u th\u1ebf k\u1ef7?) tr\u01b0\u1edbc T\u00e2y L\u1ecbch m\u1edbi \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1c s\u01b0 c\u00f4 c\u00f3 ti\u1ebfng n\u00f3i thuy\u1ebft ph\u1ee5c \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00e2n l\u00e0ng c\u00f9ng n\u1ed5i d\u1eady th\u1eddi B\u1eafc thu\u1ed9c l\u1ea7n \u0111\u1ea7u.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Trong Kinh Trung B\u1ed9 MN 83, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y ng\u00e0i Anan r\u1eb1ng Ch\u00e1nh ph\u00e1p c\u1ea7n duy tr\u00ec, ch\u1edb n\u00ean \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n Ch\u00e1nh ph\u00e1p. L\u1eddi d\u1ea1y n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u00e0 h\u00e3y b\u01b0\u1edbc v\u00e0o c\u00f5i nh\u00e2n gian \u0111\u1ec3 ho\u1eb1ng ph\u00e1p khi c\u00f3 th\u1ec3, v\u00e0 khi th\u1ea5y Ch\u00e1nh ph\u00e1p c\u01a1 nguy \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n th\u00ec \u0111\u1eebng v\u00e0o ri\u00eang m\u1ed9t g\u00f3c n\u00fai ng\u1ed3i an h\u01b0\u1edfng thi\u1ec1n \u0111\u1ecbnh. Kh\u00f4ng r\u00f5 c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u l\u1eddi d\u1ea1y n\u00e0y l\u00e0 n\u00ean gi\u1eef h\u1ea1nh t\u00e1i sinh \u0111\u1eddi \u0111\u1eddi ki\u1ebfp ki\u1ebfp nh\u01b0 c\u00e1c v\u1ecb tulku PG T\u00e2y T\u1ea1ng \u0111\u1ec3 duy tr\u00ec Ch\u00e1nh ph\u00e1p hay kh\u00f4ng? B\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Th\u1ea7y Minh Ch\u00e2u tr\u00edch nh\u01b0 sau:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>Ch\u00ednh l\u00e0 Th\u00e1nh \u0111\u1ea1o T\u00e1m ng\u00e0nh n\u00e0y, t\u1ee9c l\u00e0 Ch\u00e1nh tri ki\u1ebfn, Ch\u00e1nh t\u01b0 duy, Ch\u00e1nh ng\u1eef, Ch\u00e1nh nghi\u1ec7p, Ch\u00e1nh m\u1ea1ng, Ch\u00e1nh tinh t\u1ea5n, Ch\u00e1nh ni\u1ec7m, Ch\u00e1nh \u0111\u1ecbnh. N\u00e0y \u0100nanda, \u0111\u00e2y l\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p \u0111\u01b0\u1ee3c Ta thi\u1ebft l\u1eadp, v\u00e0 truy\u1ec1n th\u1ed1ng \u1ea5y \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn y\u1ec3m ly, ly tham, \u0111o\u1ea1n di\u1ec7t, t\u1ecbch t\u1ecbnh, th\u1eafng tr\u00ed, gi\u00e1c ng\u1ed9, Ni\u1ebft-b\u00e0n. N\u00e0y \u0100nanda, v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 n\u00e0y, Ta n\u00f3i nh\u01b0 sau: \u201cTruy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u00e0y do Ta thi\u1ebft l\u1eadp, h\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec. C\u00e1c \u00d4ng ch\u1edb c\u00f3 th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1i h\u1eadu sau Ta\u201d. N\u00e0y \u0100nanda, khi hai ng\u01b0\u1eddi c\u00f2n t\u1ed3n t\u1ea1i, v\u00e0 c\u00f3 s\u1ef1 \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n c\u1ee7a truy\u1ec1n th\u1ed1ng n\u00e0y, th\u1eddi ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o l\u00e0m cho \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1i h\u1eadu. V\u1eady n\u00e0y \u0100nanda, Ta n\u00f3i v\u1edbi \u00d4ng: \u201cTruy\u1ec1n th\u1ed1ng t\u1ed1t \u0111\u1eb9p n\u00e0y do Ta thi\u1ebft l\u1eadp, c\u00e1c \u00d4ng h\u00e3y ti\u1ebfp t\u1ee5c duy tr\u00ec. C\u00e1c \u00d4ng ch\u1edb c\u00f3 th\u00e0nh ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1i h\u1eadu sau Ta\u201d<\/em>\u2026\u201d <strong>(2)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Trong Kinh Trung A H\u00e0m MA 67, b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9 c\u00f3 v\u0103n phong r\u1ea5t minh b\u1ea1ch l\u00e0 ch\u1edb \u0111\u1ec3 \u201cPh\u1eadt ch\u1ee7ng \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n.\u201d H\u00ecnh nh\u01b0 v\u0103n phong n\u00e0y v\u1ec1 sau \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh r\u00f5 h\u01a1n qua c\u00e1c lu\u1eadn s\u01b0 \u0110\u1ea1i Th\u1eeba v\u00e0 Kim Cang Th\u1eeba, v\u00ec h\u00e0m ngh\u0129a l\u00e0 s\u1ebd th\u00e0nh Ph\u1eadt. Kinh n\u00e0y vi\u1ebft, tr\u00edch:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>N\u00e0y A-nan, th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 ph\u00e1p k\u1ebf th\u1eeba m\u00e0 nay Ta chuy\u1ec3n trao cho \u00f4ng v\u00e0 b\u1ea3o \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n trao l\u1ea1i ph\u00e1p k\u1ebf th\u1eeba \u1ea5y, ch\u1edb \u0111\u1ec3 cho Ph\u1eadt ph\u00e1p d\u1ee9t \u0111o\u1ea1n? \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 Th\u00e1nh \u0111\u1ea1o t\u00e1m chi, t\u1eeb ch\u00e1nh ki\u1ebfn cho \u0111\u1ebfn ch\u00e1nh \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u00e1m. N\u00e0y A-nan, \u0111\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 ph\u00e1p k\u1ebf th\u1eeba m\u00e0 nay Ta \u0111\u00e3 chuy\u1ec3n trao cho \u00f4ng, v\u00e0 \u00f4ng c\u0169ng ph\u1ea3i chuy\u1ec3n trao l\u1ea1i ph\u00e1p k\u1ebf th\u1eeba \u1ea5y, ch\u1edb \u0111\u1ec3 cho Ph\u1eadt ch\u1ee7ng \u0111\u1ee9t \u0111o\u1ea1n<\/em>.\u201d <strong>(3)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">M\u1ed9t kinh kh\u00e1c trong T\u0103ng Nh\u1ea5t A H\u00e0m, Kinh EA 35.2, ghi l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt n\u00f3i r\u1eb1ng ng\u00e0i mu\u1ed1n l\u00e0m cho ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a ph\u00e1t \u00fd B\u1ed3 T\u00e1t kh\u1edfi \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e2m B\u1ed3 T\u00e1t v\u00e0 ng\u00e0i c\u0169ng s\u1ebd th\u1ecd k\u00fd cho Ph\u1eadt t\u01b0\u01a1ng lai. C\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khuy\u1ebfn t\u1ea5n tu h\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t. Kinh n\u00e0y do hai Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9, \u0110\u1ee9c Th\u1eafng d\u1ecbch:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>M\u1ed9t th\u1eddi, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt tr\u00fa t\u1ea1i v\u01b0\u1eddn C\u1ea5p C\u00f4 \u0110\u1ed9c, r\u1eebng c\u00e2y K\u1ef3-\u0111\u00e0, n\u01b0\u1edbc X\u00e1-v\u1ec7. B\u1ea5y gi\u1edd, Th\u1ebf T\u00f4n b\u1ea3o c\u00e1c T\u1ef3-kheo: Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u1eddi t\u1ea5t s\u1ebd v\u00ec n\u0103m vi\u1ec7c. Sao g\u1ecdi l\u00e0 n\u0103m? M\u1ed9t s\u1ebd chuy\u1ec3n Ph\u00e1p lu\u00e2n, hai s\u1ebd \u0111\u1ed9 cha m\u1eb9, ba ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tin ki\u1ebfn l\u1eadp l\u00f2ng tin, b\u1ed1n l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ch\u01b0a ph\u00e1t \u00fd B\u1ed3-t\u00e1t khi\u1ebfn ph\u00e1t t\u00e2m B\u1ed3-t\u00e1t, n\u0103m s\u1ebd th\u1ecd k\u00fd cho Ph\u1eadt t\u01b0\u01a1ng lai. N\u1ebfu Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u1eddi th\u00ec s\u1ebd l\u00e0m n\u0103m vi\u1ec7c n\u00e0y. Cho n\u00ean, c\u00e1c T\u1ef3-kheo h\u00e3y kh\u1edfi t\u00e2m t\u1eeb \u0111\u1ed1i v\u1edbi Nh\u01b0 Lai. C\u00e1c T\u1ef3-kheo, h\u00e3y h\u1ecdc \u0111i\u1ec1u n\u00e0y nh\u01b0 v\u1eady.<\/em>\u201d <strong>(4)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, Kinh T\u0103ng Nh\u1ea5t A H\u00e0m EA 24.5 trong b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a hai Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9, \u0110\u1ee9c Th\u1eafng c\u0169ng ghi l\u1eddi d\u1ea1y \u0111\u00f3:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>Th\u1ebf T\u00f4n b\u1ea3o: Nh\u01b0 Lai \u1edf \u0111\u1eddi c\u1ea7n l\u00e0m n\u0103m vi\u1ec7c. Sao g\u1ecdi l\u00e0 n\u0103m? M\u1ed9t l\u00e0 chuy\u1ec3n ph\u00e1p lu\u00e2n; hai l\u00e0 thuy\u1ebft ph\u00e1p cho cha; ba l\u00e0 thuy\u1ebft ph\u00e1p cho m\u1eb9; b\u1ed1n l\u00e0 d\u1eabn d\u1eaft ph\u00e0m phu l\u1eadp h\u1ea1nh B\u1ed3-t\u00e1t; n\u0103m l\u00e0 th\u1ecd k\u00fd ri\u00eang cho B\u1ed3-t\u00e1t. N\u00e0y Ca-di\u1ebfp, \u0111\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf \u0111\u1eddi c\u1ea7n l\u00e0m n\u0103m vi\u1ec7c nh\u01b0 v\u1eady<\/em>.\u201d <strong>(5)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">V\u1ecb Vua Tr\u1eddi c\u0169ng nh\u1eafc t\u1edbi n\u0103m nh\u00e2n duy\u00ean tr\u00ean, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt khuy\u1ebfn t\u1ea5n tu h\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t. Kinh EA 36.5 b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a hai Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9, \u0110\u1ee9c Th\u1eafng vi\u1ebft:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>Th\u00edch \u0110\u1ec1-ho\u00e0n Nh\u00e2n b\u1ea1ch Th\u1ebf T\u00f4n: Nh\u01b0 Lai c\u0169ng n\u00f3i, ph\u00e0m Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t th\u1ebf t\u1ea5t s\u1ebd v\u00ec n\u0103m vi\u1ec7c. Nh\u1eefng g\u00ec l\u00e0 n\u0103m? Chuy\u1ec3n Ph\u00e1p lu\u00e2n; \u0111\u1ed9 cha m\u1eb9; ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng tin d\u1ef1ng l\u00f2ng tin; ch\u01b0a ph\u00e1t t\u00e2m B\u1ed3-t\u00e1t khi\u1ebfn ph\u00e1t \u00fd B\u1ed3-t\u00e1t; th\u1ecd k\u00fd th\u00e0nh Ph\u1eadt trong kho\u1ea3ng th\u1eddi gian \u0111\u00f3. Nh\u01b0 Lai xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u1ea5t s\u1ebd v\u00ec n\u0103m nh\u00e2n duy\u00ean n\u00e0y. Nay m\u1eb9 c\u1ee7a Nh\u01b0 Lai t\u1ea1i tr\u1eddi Tam th\u1eadp tam mu\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c nghe Ph\u00e1p. Nh\u01b0 Lai \u0111ang \u1edf gi\u1eefa ch\u00fang b\u1ed1n b\u1ed9 trong c\u00f5i Di\u00eam-ph\u00f9-l\u00fd, vua v\u00e0 nh\u00e2n d\u00e2n \u0111\u1ec1u t\u1eadp h\u1ee3p l\u1ea1i. L\u00e0nh thay, Th\u1ebf T\u00f4n, mong Ng\u00e0i \u0111\u1ebfn tr\u1eddi Tam th\u1eadp tam m\u00e0 thuy\u1ebft Ph\u00e1p cho m\u1eb9.<\/em>\u201d <strong>(6)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Trong khi n\u00f3i v\u1ec1 h\u1ea1nh b\u1ed1 th\u00ed, \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y c\u1ee5 th\u1ec3 r\u1eb1ng B\u1ed3 T\u00e1t ph\u1ea3i b\u1ed1 th\u00ed nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, qua Kinh EA 10.5, b\u1ea3n d\u1ecbch hai Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9, \u0110\u1ee9c Th\u1eafng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>Th\u00ea\u0301 T\u00f4n ba\u0309o: La\u0300nh thay, la\u0300nh thay, Gia chu\u0309. \u00d4ng \u0111a\u0303 b\u1eb1ng t\u00e2m B\u00f4\u0300-ta\u0301t, chuy\u00ean tinh nh\u00e2\u0301t y\u0301 ma\u0300 hu\u1ec7 thi\u0301 r\u00f4\u0323ng ra\u0303i. Th\u1eadt v\u00e2\u0323y, chu\u0301ng sanh nh\u01a1\u0300 \u0103n u\u00f4\u0301ng ma\u0300 \u0111\u01b0\u01a1\u0323c c\u01b0\u0301u s\u00f4\u0301ng, kh\u00f4ng \u0103n u\u00f4\u0301ng thi\u0300 li\u00ea\u0300n ch\u00ea\u0301t. Na\u0300y Gia chu\u0309, \u00d4ng se\u0303 \u0111\u01b0\u01a1\u0323c qua\u0309 l\u01a1\u0301n, \u0111\u01b0\u01a1\u0323c ti\u00ea\u0301ng t\u0103m nhi\u00ea\u0300u; \u0111\u01b0\u01a1\u0323c qua\u0309 ba\u0301o l\u01a1\u0301n m\u00e0 ti\u00ea\u0301ng \u0111\u00f4\u0300n th\u00e2\u0301u m\u01b0\u01a1\u0300i ph\u01b0\u01a1ng; \u0111\u01b0\u01a1\u0323c pha\u0301p vi\u0323 cam l\u00f4\u0300. Vi\u0300 sao v\u00e2\u0323y? Vi\u0300 ha\u0300ng B\u00f4\u0300-ta\u0301t th\u01b0\u01a1\u0300ng \u0111em t\u00e2m bi\u0300nh \u0111\u0103\u0309ng \u0111\u00ea\u0309 b\u00f4\u0301 thi\u0301, lu\u0301c na\u0300o cu\u0303ng m\u00f4\u0323t lo\u0300ng ma\u0300 nh\u01a1\u0301 ngh\u0129 \u0111\u00ea\u0301n ca\u0301c loa\u0300i chu\u0301ng sanh, nh\u01a1\u0300 \u0103n u\u00f4\u0301ng ma\u0300 t\u00f4\u0300n ta\u0323i, co\u0301 \u0103n u\u00f4\u0301ng t\u01b0\u0301c \u0111\u01b0\u01a1\u0323c c\u01b0\u0301u s\u00f4\u0301ng, kh\u00f4ng \u0103n u\u00f4\u0301ng t\u01b0\u0301c ch\u00ea\u0301t. Na\u0300y Gia chu\u0309, \u0111o\u0301 la\u0300 t\u00e2m B\u00f4\u0300-ta\u0301t \u1edf t\u1ea1i ch\u1ed7 y\u00ean \u1ed5n ma\u0300 b\u00f4\u0301 thi\u0301 r\u00f4\u0323ng ra\u0303i<\/em>.\u201d <strong>(7)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Trong khi \u0111\u00f3, c\u0169ng n\u00ean nh\u1eafc t\u1edbi Kinh Trung B\u1ed9 MN 34 b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a Th\u1ea7y Minh Ch\u00e2u n\u00f3i v\u1ec1 H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t, d\u1ea1y v\u1ec1 nh\u1eefng c\u00e1ch \u0111\u1ec3 l\u00e0m sao l\u00f9a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 b\u00f2 qua s\u00f4ng, k\u1ec3 c\u1ea3 \u201c<em>con b\u00f2 c\u00f2n nh\u1ecf m\u1edbi sanh, con b\u00f2 n\u00e0y nh\u1edd ch\u1ea1y theo con b\u00f2 m\u1eb9, v\u1eeba ch\u1ea1y, v\u1eeba k\u00eau, sau khi l\u1ed9i c\u1eaft ngang d\u00f2ng s\u00f4ng H\u1eb1ng, c\u0169ng qua b\u1edd b\u00ean kia m\u1ed9t c\u00e1ch an to\u00e0n<\/em>\u201d\u2026 nghe nh\u01b0 l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y Ph\u1eadt T\u1eed kh\u00f4ng n\u00ean b\u1ecf r\u01a1i b\u00f2 con, b\u00f2 y\u1ebfu n\u00e0o c\u1ea3, m\u00e0 ph\u1ea3i suy t\u00ednh sao cho l\u00f9a h\u1ebft qua s\u00f4ng. (8)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 200%;\"><strong>Ly Nh\u1ea5t Thi\u1ebft T\u01b0\u1edbng<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u0110i\u1ec3m ghi nh\u1edb, tu h\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t c\u0169ng nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c ph\u00e1p tu \u0111\u1ec1u ph\u1ea3i gi\u1eef l\u1ea5y ph\u00e1p \u1ea5n v\u00f4 ng\u00e3, kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u1ec3 cho t\u00e2m v\u01b0\u1edbng ch\u00fat n\u00e0o v\u00e0o \u201ct\u00f4i, \u00a0c\u1ee7a t\u00f4i\u201d (ng\u00e3, ng\u00e3 s\u1edf). Ngh\u0129a l\u00e0 tu m\u00e0 v\u1eabn th\u1ea5y l\u00e0 v\u00f4 tu. Do v\u1eady, truy\u1ec1n th\u1ed1ng Thi\u1ec1n T\u00f4ng n\u00f3i r\u1eb1ng trong khi tu h\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t c\u1ea7n ph\u1ea3i ng\u1ed9 nh\u1eadp T\u00e1nh Kh\u00f4ng, \u0111\u1ec3 kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea5p v\u00e0o c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi tu v\u00e0 c\u00f3 ph\u00e1p \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng, kh\u00f4ng v\u01b0\u1edbng v\u00e0o t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9 v\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9. Hai kinh quan tr\u1ecdng c\u1ee7a Thi\u1ec1n T\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1eb3ng v\u00e0o T\u00e1nh Kh\u00f4ng, t\u1ee9c B\u1ea3n T\u00e2m, l\u00e0 Kinh Kim Cang (c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 Kinh Kim C\u01b0\u01a1ng, hay Kim c\u01b0\u01a1ng b\u00e1t-nh\u00e3-ba-la-m\u1eadt-\u0111a kinh, hay Ph\u1eadt thuy\u1ebft n\u0103ng \u0111o\u1ea1n kim c\u01b0\u01a1ng b\u00e1t-nh\u00e3-ba-la-m\u1eadt-\u0111a kinh) v\u00e0 T\u00e2m Kinh (hay B\u00e1t Nh\u00e3 T\u00e2m Kinh, hay B\u00e1t-nh\u00e3-ba-la-m\u1eadt-\u0111a t\u00e2m kinh). N\u1ed9i dung l\u00e0 ly t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng, t\u1ee9c l\u00e0 hi\u1ec3n l\u1ed9 \u0111\u1ea1i \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a T\u00e1nh Kh\u00f4ng, c\u00f2n g\u1ecdi l\u00e0 V\u00f4 T\u01b0\u1edbng Tam Mu\u1ed9i.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch v\u1ec1 ngh\u0129a Kh\u00f4ng b\u1eb1ng m\u1ed9t s\u1ed1 h\u00ecnh \u1ea3nh trong Thi\u1ec1n s\u1eed. Th\u00ed d\u1ee5, m\u1ed9t v\u1ecb Thi\u1ec1n s\u01b0 ch\u1ec9 v\u00e0o c\u00e1i b\u00ecnh, v\u00e0 b\u1ea3o h\u1ecdc tr\u00f2 tr\u1ea3 l\u1eddi. Ch\u1ec9 v\u00e0o c\u00e1i b\u00ecnh, t\u1ee9c l\u00e0 ch\u1ec9 v\u00e0o c\u00e1i h\u1eefu th\u1ec3 (existence), t\u1ee9c l\u00e0 S\u1eafc \u0111ang hi\u1ec3n l\u1ed9. C\u00f3 ng\u01b0\u1eddi h\u1ecdc tr\u00f2 b\u01b0\u1edbc t\u1edbi, c\u1ea7m c\u00e1i b\u00ecnh \u0111\u1ec3 qua m\u1ed9t b\u00ean. C\u00f3 h\u1ecdc tr\u00f2 b\u01b0\u1edbc t\u1edbi, l\u1ea5y ch\u00e2n kh\u1ec1u ng\u00e3 c\u00e1i b\u00ecnh r\u1edbt sang ch\u1ed7 kh\u00e1c. C\u00f3 h\u1ecdc tr\u00f2 l\u1ea5y c\u00e2y g\u1eady \u0111\u1eadp b\u1ec3 c\u00e1i b\u00ecnh. C\u1ea3 ba nh\u00e0 s\u01b0 \u0111\u1ec1u c\u00f3 \u00fd tr\u1ea3 l\u1eddi (nh\u01b0 T\u00e2m Kinh) r\u1eb1ng S\u1eafc t\u1ee9c l\u00e0 Kh\u00f4ng (c\u00e1i b\u00ecnh d\u1eddi \u0111i, hay b\u1ecb b\u1ec3), ngh\u0129a l\u00e0 c\u00f3 b\u00ecnh hay kh\u00f4ng-b\u00ecnh v\u1eabn n\u1eb1m trong ng\u00f4i nh\u00e0 tr\u1ed1ng r\u1ed7ng bao tr\u00f9m c\u1ea3 s\u1eafc-kh\u00f4ng. Khi c\u00e1i b\u00ecnh d\u1eddi \u0111i l\u00e0 c\u00e1i Kh\u00f4ng (non-existence) hi\u1ec3n l\u1ed9. Ngh\u0129a l\u00e0, H\u1eefu v\u00e0 V\u00f4 l\u00e0 \u0111\u1ed1i nhau. Nh\u01b0ng c\u1ea3 hai ph\u00e1p \u0111\u00f3 (C\u00f3, Kh\u00f4ng; H\u1eefu, V\u00f4; existence, non-existence) \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong T\u00e1nh Kh\u00f4ng (Emptiness) v\u00f4 c\u00f9ng v\u00f4 t\u1eadn.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">C\u00f3 th\u1ec3 l\u1ea5y th\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c: khi m\u1ed9t ti\u1ebfng chim k\u00eau kh\u1edfi l\u00ean v\u00e0 bi\u1ebfn m\u1ea5t, \u0111\u01b0\u1ee3c nghe trong b\u1ea7u tr\u1eddi t\u00e2m, th\u00ec c\u1ea3 ti\u1ebfng v\u00e0 kh\u00f4ng-ti\u1ebfng \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong t\u00e1nh nghe ch\u01b0a t\u1eebng dao \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ch\u01b0a t\u1eebng bi\u1ebfn m\u1ea5t. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, khi m\u1ed9t ni\u1ec7m kh\u1edfi (a thought appears) v\u00e0 r\u1ed3i ni\u1ec7m n\u00e0y bi\u1ebfn m\u1ea5t (disappears) th\u00ec c\u00e1i ni\u1ec7m v\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng-ni\u1ec7m \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u n\u1eb1m trong B\u1ea3n T\u00e2m v\u1ed1n r\u1ed7ng l\u1eb7ng ch\u01b0a t\u1eebng dao \u0111\u1ed9ng. Do v\u1eady, ch\u1eef Kh\u00f4ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi C\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 c\u00e1i kh\u00f4ng c\u1ee7a nh\u1ecb nguy\u00ean- ch\u1ee9 ch\u01b0a th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0 c\u00e1i Kh\u00f4ng Bao Tr\u00f9m R\u1ed7ng L\u1eb7ng, v\u1ed1n xa l\u00eca m\u1ecdi nh\u1ecb bi\u00ean v\u00e0 xa t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c bi\u00ean n\u00e0o c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Trong Thi\u1ec1n s\u1eed Vi\u1ec7t Nam, c\u00f3 ng\u00e0i T\u00f4ng Di\u1ec5n (1640-1711) t\u1eebng d\u1ea1y: \u201cH\u1eefu v\u00f4 c\u00e2u b\u1ea5t l\u1eadp, nh\u1eadt c\u1ea3nh b\u1ed5n \u0111\u01b0\u01a1ng b\u00f4\u201d (c\u00f3 v\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng l\u1eadp, m\u1eb7t tr\u1eddi tr\u00ed tu\u1ec7 s\u1ebd l\u00ean cao). V\u00ec c\u00e1c ph\u00e1p duy\u00ean v\u00e0o nhau \u0111\u1ec3 hi\u1ec7n ra n\u00ean g\u1ecdi l\u00e0 c\u00f3, nh\u01b0ng c\u0169ng v\u00ec duy\u00ean v\u00e0o nhau n\u00ean c\u0169ng g\u1ecdi l\u00e0 kh\u00f4ng. V\u1edbi ng\u01b0\u1eddi th\u1ea5y r\u00f5 t\u00e1nh duy\u00ean kh\u1edfi hi\u1ec3n l\u1ed9 trong c\u00e1c ph\u00e1p, s\u1ebd th\u1ea5y kh\u00f4ng c\u1ea7n tranh c\u00e3i c\u00f3\/kh\u00f4ng, \u0111\u00fang\/sai n\u1eefa.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">C\u0169ng nh\u01b0 khi m\u00ecnh ng\u1ed3i trong h\u00ed vi\u1ec7n xem ca nh\u1ea1c k\u1ecbch, l\u00fac \u0111\u00f3 c\u00f3 kho\u1ea3ng 500 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1ch. T\u1ea5t c\u1ea3 h\u00ecnh \u1ea3nh, m\u00e0u s\u1eafc tr\u00ean s\u00e2n kh\u1ea5u hi\u1ec7n ra (v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c bi\u1ebfn \u0111i) tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, ti\u1ebfng \u0111\u00e0n v\u00e0 ti\u1ebfng ca hi\u1ec3n l\u1ed9 qua tai (v\u00e0 li\u00ean t\u1ee5c tr\u00f4i v\u00e0o v\u00f4 th\u01b0\u1eddng) c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 quan kh\u00e1ch. T\u1ee9c l\u00e0 H\u1eefu (c\u00f3 h\u00ecnh, c\u00f3 ti\u1ebfng) v\u00e0 V\u00f4 (h\u00ecnh, ti\u1ebfng li\u00ean t\u1ee5c tr\u00f4i \u0111i) hi\u1ec3n l\u1ed9 qua th\u1ea5y nghe hay bi\u1ebft c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, v\u00e0 c\u00e1i t\u00e1nh th\u1ea5y nghe hay bi\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 c\u00e1i T\u00e1nh Kh\u00f4ng bao tr\u00f9m kh\u00f4ng ph\u1ea3i ri\u00eang c\u1ee7a kh\u00e1ch n\u00e0o, c\u0169ng kh\u00f4ng g\u1ecdi \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0 chung c\u1ee7a t\u1ea5t c\u1ea3 v\u00ec nh\u00e2n duy\u00ean hi\u1ec3n l\u1ed9 v\u1edbi m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c nhau (v\u00e0 c\u00f9ng l\u00fac l\u00e0 hi\u1ec3n l\u1ed9 v\u1edbi 4 t\u1ef7 ng\u01b0\u1eddi ngo\u00e0i s\u00e2n kh\u1ea5u). C\u0169ng nh\u01b0 m\u1eb7t tr\u0103ng (T\u00e1nh Kh\u00f4ng, th\u01b0\u1eddng h\u1eb1ng, r\u1ed7ng l\u1eb7ng, gi\u00fap th\u1ea5y nghe hay bi\u1ebft) ch\u1ec9 m\u1ed9t, nh\u01b0ng hi\u1ec7n ra c\u1ea3 4 t\u1ef7 m\u1eb7t tr\u0103ng kh\u00e1c tr\u00ean ao, h\u1ed3, s\u00f4ng, r\u1ea1ch, bi\u1ec3n, thau ch\u1eadu\u2026 Cho n\u00ean m\u1edbi n\u00f3i, ng\u01b0\u1eddi ng\u1ed9 \u0111\u01b0\u1ee3c T\u00e1nh Kh\u00f4ng n\u00e0y s\u1ebd kh\u00f4ng c\u00f2n ch\u1ea5p c\u00f3 ta hay ch\u1ea5p c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi n\u1eefa, v\u00ec t\u1ea5t c\u1ea3 l\u00e0 nh\u01b0 huy\u1ec5n. M\u1ed9t th\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c \u0111\u1ec3 ch\u1ec9 b\u1ea3n t\u00e1nh hay b\u1ea3n t\u00e2m l\u00e0 t\u00e1nh s\u00e1ng c\u1ee7a g\u01b0\u01a1ng, hi\u1ec3n l\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 y h\u1ec7t nh\u01b0 m\u1ed9ng, nh\u01b0 huy\u1ec5n.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Khi n\u00f3i v\u1ec1 T\u00e1nh Kh\u00f4ng v\u0129nh h\u1eb1ng bao tr\u00f9m c\u1ea3 H\u1eefu v\u00e0 V\u00f4, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u00fang ta li\u00ean h\u1ec7 (ph\u1ea7n n\u00e0o) t\u1edbi Kinh T\u1ea1p A H\u00e0m SA 273, b\u1ea3n d\u1ecbch c\u1ee7a hai Th\u1ea7y Tu\u1ec7 S\u1ef9, \u0110\u1ee9c Th\u1eafng:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>N\u00e0y T\u1ef3-kheo, c\u00e1c h\u00e0nh nh\u01b0 huy\u1ec5n, nh\u01b0 s\u00f3ng n\u1eafng, trong kho\u1ea3nh s\u00e1t na, t\u00e0n l\u1ee5i, kh\u00f4ng th\u1eadt \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng th\u1eadt \u0111i. Cho n\u00ean T\u1ef3-kheo, \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh v\u1ed1n kh\u00f4ng, n\u00ean bi\u1ebft, n\u00ean hoan h\u1ef7, n\u00ean suy ni\u1ec7m r\u1eb1ng, tr\u1ed1ng kh\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh th\u01b0\u1eddng t\u1ed3n, v\u0129nh h\u1eb1ng, \u1ed5n tr\u1ee5, ph\u00e1p kh\u00f4ng bi\u1ebfn d\u1ecbch; tr\u1ed1ng kh\u00f4ng kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e3, kh\u00f4ng c\u00f3 ng\u00e3 s\u1edf. V\u00ed nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi m\u1eaft s\u00e1ng tay c\u1ea7m \u0111\u00e8n s\u00e1ng v\u00e0o trong nh\u00e0 tr\u1ed1ng, xem x\u00e9t c\u00e1i nh\u00e0 tr\u1ed1ng \u1ea5y. C\u0169ng v\u1eady, T\u1ef3-kheo, \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u1ea5t c\u1ea3 h\u00e0nh tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, t\u00e2m qu\u00e1n s\u00e1t, hoan h\u1ef7, r\u1eb1ng tr\u1ed1ng kh\u00f4ng l\u00e0 c\u00e1c h\u00e0nh. Tr\u1ed1ng kh\u00f4ng, kh\u00f4ng ng\u00e3 v\u00e0 ng\u00e3 s\u1edf, l\u00e0 c\u00e1c ph\u00e1p (\u0111\u01b0\u1ee3c coi l\u00e0) th\u01b0\u1eddng t\u1ed3n, v\u0129nh h\u1eb1ng, \u1ed5n tr\u1ee5, ph\u00e1p kh\u00f4ng bi\u1ebfn d\u1ecbch. C\u0169ng v\u1eady, m\u1eaft, tai, m\u0169i, l\u01b0\u1ee1i, th\u00e2n, \u00fd v\u00e0 ph\u00e1p l\u00e0m nh\u00e2n duy\u00ean sanh ra \u00fd th\u1ee9c, ba s\u1ef1 h\u00f2a h\u1ee3p th\u00e0nh x\u00fac, x\u00fac sanh ra th\u1ecd, t\u01b0\u1edfng, t\u01b0. C\u00e1c ph\u00e1p n\u00e0y v\u00f4 ng\u00e3, v\u00f4 th\u01b0\u1eddng, chi ti\u1ebft cho \u0111\u1ebfn kh\u00f4ng, v\u00f4 ng\u00e3 v\u00e0 ng\u00e3 s\u1edf<\/em>.\u201d (9)<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">V\u00e0 t\u1eeb n\u01a1i \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta s\u1ebd kh\u1ea3o s\u00e1t v\u1ec1 l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y B\u1ed3 T\u00e1t trong Kinh Kim Cang. B\u1ea3n d\u00f9ng tr\u00edch d\u1eabn n\u01a1i \u0111\u00e2y l\u00e0 t\u00e1c ph\u1ea9m Kinh Kim Cang Gi\u1ea3ng Gi\u1ea3i c\u1ee7a H\u00f2a Th\u01b0\u1ee3ng Th\u00edch Thanh T\u1eeb. <strong>(10)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Kinh Kim C\u01b0\u01a1ng d\u1ea1y ng\u01b0\u1eddi tu h\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t khi \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh ph\u1ea3i th\u1ea5y \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p \u0111\u1ec1u l\u00e0 v\u00f4 t\u01b0\u1edbng, ph\u1ea3i l\u00eca t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u01b0\u1edbng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ea5y nghe hay bi\u1ebft nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 ta th\u1eadt, nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi th\u1eadt, nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 ch\u00fang sanh th\u1eadt, nh\u01b0 l\u00e0 c\u00f3 t\u01b0\u01a1ng t\u1ee5c th\u1ecd m\u1ea1ng. (Tr\u00edch: Ph\u1eadt b\u1ea3o Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1 : C\u00e1c v\u1ecb B\u1ed3-t\u00e1t l\u1edbn n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 h\u00e0ng ph\u1ee5c t\u00e2m kia. C\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c lo\u00e0i ch\u00fang sanh ho\u1eb7c lo\u00e0i sanh b\u1eb1ng tr\u1ee9ng, ho\u1eb7c lo\u00e0i sanh b\u1eb1ng thai, ho\u1eb7c sanh ch\u1ed7 \u1ea9m \u01b0\u1edbt, ho\u1eb7c h\u00f3a sanh, ho\u1eb7c c\u00f3 h\u00ecnh s\u1eafc, ho\u1eb7c kh\u00f4ng h\u00ecnh s\u1eafc, ho\u1eb7c c\u00f3 t\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng, ho\u1eb7c ch\u1eb3ng c\u00f3 t\u01b0\u1edfng ch\u1eb3ng kh\u00f4ng t\u01b0\u1edfng, ta \u0111\u1ec1u khi\u1ebfn v\u00e0o v\u00f4 d\u01b0 Ni\u1ebft-b\u00e0n m\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7t \u0111\u1ed9 \u0111\u00f3. Di\u1ec7t \u0111\u1ed9 nh\u01b0 th\u1ebf v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng, v\u00f4 s\u1ed1, v\u00f4 bi\u00ean ch\u00fang sanh m\u00e0 th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u00fang sanh \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec7t \u0111\u1ed9. V\u00ec c\u1edb sao? N\u00e0y Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, n\u1ebfu B\u1ed3-t\u00e1t c\u00f2n c\u00f3 t\u01b0\u1edbng ng\u00e3, t\u01b0\u1edbng nh\u00e2n, t\u01b0\u1edbng ch\u00fang sanh, t\u01b0\u1edbng th\u1ecd gi\u1ea3 t\u1ee9c ch\u1eb3ng ph\u1ea3i l\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">C\u1ee5 th\u1ec3 v\u00f4 t\u01b0\u1edbng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0, kh\u00f4ng tr\u1ee5 v\u00e0o s\u1eafc thanh h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb x\u00fac ph\u00e1p (Tr\u00edch: L\u1ea1i n\u1eefa Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, B\u1ed3-t\u00e1t \u0111\u1ed1i v\u1edbi ph\u00e1p n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ee5 m\u00e0 l\u00e0m vi\u1ec7c b\u1ed1 th\u00ed, g\u1ecdi l\u00e0 ch\u1eb3ng tr\u1ee5 n\u01a1i s\u1eafc \u0111\u1ec3 b\u1ed1 th\u00ed, ch\u1eb3ng tr\u1ee5 thanh h\u01b0\u01a1ng v\u1ecb x\u00fac ph\u00e1p \u0111\u1ec3 b\u1ed1 th\u00ed. N\u00e0y Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, B\u1ed3-t\u00e1t n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 b\u1ed1 th\u00ed, ch\u1eb3ng tr\u1ee5 n\u01a1i t\u01b0\u1edbng.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">B\u1edfi v\u00ec, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u00e1i b\u00ecnh, mu\u1ed1n th\u1ea5y ph\u00e1p v\u00f4 tr\u1ee5 t\u01b0\u1edbng th\u00ec ph\u1ea3i l\u00eca c\u1ea3 hai t\u01b0\u1edbng \u201cc\u00f3 b\u00ecnh\u201d v\u00e0 \u201ckh\u00f4ng b\u00ecnh\u201d m\u1edbi th\u1ea5y ng\u00f4i nh\u00e0 tr\u1ed1ng bao tr\u00f9m hai t\u01b0\u1edbng n\u00e0y (Tr\u00edch: Ph\u1eadt b\u1ea3o Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1: Ph\u00e0m nh\u1eefng g\u00ec c\u00f3 t\u01b0\u1edbng \u0111\u1ec1u l\u00e0 h\u01b0 v\u1ecdng. N\u1ebfu th\u1ea5y c\u00e1c t\u01b0\u1edbng ch\u1eb3ng ph\u1ea3i t\u01b0\u1edbng t\u1ee9c th\u1ea5y Nh\u01b0 Lai.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, nh\u01b0 tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p ni\u1ec7m kh\u1edfi v\u00e0 di\u1ec7t, ph\u1ea3i l\u00eca c\u1ea3 hai t\u01b0\u1edbng \u201cni\u1ec7m kh\u1edfi\u201d v\u00e0 \u201cni\u1ec7m di\u1ec7t\u201d m\u1edbi nh\u1eadn ra b\u1ea7u tr\u1eddi B\u1ea3n T\u00e2m (v\u1ed1n l\u00e0 v\u00f4 t\u01b0\u1edbng) bao tr\u00f9m c\u1ea3 hai t\u01b0\u1edbng ni\u1ec7m kh\u1edfi v\u00e0 ni\u1ec7m di\u1ec7t (Tr\u00edch: N\u1ebfu c\u00f2n ch\u1ea5p t\u01b0\u1edbng ph\u00e1p t\u1ee9c c\u00f2n ch\u1ea5p ng\u00e3 nh\u00e2n ch\u00fang sanh th\u1ecd gi\u1ea3. V\u00ec c\u1edb sao? N\u1ebfu c\u00f2n ch\u1ea5p t\u01b0\u1edbng phi ph\u00e1p t\u1ee9c c\u00f2n ch\u1ea5p ng\u00e3 nh\u00e2n ch\u00fang sanh th\u1ecd gi\u1ea3. Th\u1ebf n\u00ean kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ea5p ph\u00e1p, kh\u00f4ng n\u00ean ch\u1ea5p phi ph\u00e1p. B\u1edfi do ngh\u0129a \u1ea5y, Nh\u01b0 Lai th\u01b0\u1eddng n\u00f3i: T\u1ef3-kheo c\u00e1c \u00f4ng n\u00ean bi\u1ebft, ta n\u00f3i ph\u00e1p v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 chi\u1ebfc b\u00e8, ph\u00e1p c\u00f2n n\u00ean b\u1ecf, hu\u1ed1ng l\u00e0 phi ph\u00e1p.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Ph\u00e1p n\u00e0y c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 g\u1ecdi l\u00e0 v\u00f4 ni\u1ec7m, hay t\u00e2m v\u00f4 tr\u1ee5. Khi th\u1ea5y B\u1ea3n T\u00e2m v\u1ed1n r\u1ed7ng l\u1eb7ng nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi th\u1ea5y l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 tu, v\u00ec kh\u00f4ng n\u01b0\u01a1ng v\u00e0o t\u01b0\u1edbng ni\u1ec7m \u0111\u1ec3 tu, nh\u01b0 th\u1ebf m\u1edbi \u0111\u00fang l\u00e0 trang nghi\u00eam c\u00f5i Ph\u1eadt (Tr\u00edch: Trang nghi\u00eam c\u00f5i Ph\u1eadt t\u1ee9c kh\u00f4ng ph\u1ea3i trang nghi\u00eam, \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 trang nghi\u00eam\u2026 c\u00e1c B\u1ed3-t\u00e1t l\u1edbn n\u00ean nh\u01b0 th\u1ebf m\u00e0 sanh t\u00e2m thanh t\u1ecbnh, kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ee5 n\u01a1i s\u1eafc sanh t\u00e2m, kh\u00f4ng n\u00ean tr\u1ee5 thanh, h\u01b0\u01a1ng, v\u1ecb, x\u00fac, ph\u00e1p sanh t\u00e2m, n\u00ean kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ed7 tr\u1ee5 m\u00e0 sanh t\u00e2m kia.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Do v\u1eady, khi B\u1ed3 T\u00e1t ra s\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh v\u1eabn kh\u00f4ng th\u1ea5y c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed9 v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9 (Tr\u00edch: \u00a0Ph\u1eadt b\u1ea3o Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1: Ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n nam, ng\u01b0\u1eddi thi\u1ec7n n\u1eef ph\u00e1t t\u00e2m V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e1nh \u0111\u1eb3ng Ch\u00e1nh gi\u00e1c n\u00ean sanh t\u00e2m nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0y: Ta n\u00ean di\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh, di\u1ec7t \u0111\u1ed9 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh r\u1ed3i m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 m\u1ed9t ch\u00fang sanh th\u1eadt di\u1ec7t \u0111\u1ed9. V\u00ec c\u1edb sao? Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, n\u1ebfu B\u1ed3-t\u00e1t c\u00f2n t\u01b0\u1edbng ng\u00e3, t\u01b0\u1edbng nh\u00e2n, t\u01b0\u1edbng ch\u00fang sanh, t\u01b0\u1edbng th\u1ecd gi\u1ea3 \u1eaft kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 B\u1ed3-t\u00e1t. V\u00ec c\u1edb sao? Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, th\u1eadt kh\u00f4ng c\u00f3 ph\u00e1p ph\u00e1t t\u00e2m V\u00f4 th\u01b0\u1ee3ng Ch\u00e1nh \u0111\u1eb3ng Ch\u00e1nh gi\u00e1c.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">T\u1edbi \u0111\u00e2y \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ch\u1ec9 v\u00e0o B\u1ea3n T\u00e2m, n\u01a1i kh\u00f4ng h\u1ec1 c\u00f3 m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng n\u00e0o \u0111\u1ec3 t\u00e2m ba th\u1eddi vin v\u00e0o, v\u00ec th\u1ef1c t\u01b0\u1edbng v\u1ed1n v\u00f4 t\u01b0\u1edbng, v\u00e0 v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 C\u00e1i Kh\u00f4ng B\u1ea5t \u0110\u1ed9ng bao tr\u00f9m c\u1ea3 H\u1eefu v\u00e0 V\u00f4 (Tr\u00edch: Ph\u1eadt b\u1ea3o Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1: Trong c\u00e1c c\u00f5i n\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7y d\u1eaby nh\u01b0 th\u1ebf, c\u00f3 t\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang sanh c\u00f3 bao nhi\u00eau th\u1ee9 t\u00e2m, Nh\u01b0 Lai th\u1ea3y \u0111\u1ec1u bi\u1ebft. V\u00ec c\u1edb sao? Nh\u01b0 Lai n\u00f3i c\u00e1c t\u00e2m \u0111\u1ec1u kh\u00f4ng ph\u1ea3i t\u00e2m, \u1ea5y g\u1ecdi l\u00e0 t\u00e2m. V\u00ec c\u1edb sao? N\u00e0y Tu-b\u1ed3-\u0111\u1ec1, t\u00e2m qu\u00e1 kh\u1ee9 kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e2m hi\u1ec7n t\u1ea1i kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c, t\u00e2m v\u1ecb lai kh\u00f4ng th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c.).<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">C\u00e2u h\u1ecfi c\u00f3 th\u1ec3 n\u00eau l\u00ean, r\u1eb1ng n\u00ean qu\u00e1n c\u00e1c ph\u00e1p th\u1ebf n\u00e0o? \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt trong Kinh Kim Cang n\u00f3i l\u00ean b\u00e0i k\u1ec7:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>T\u1ea5t c\u1ea3 ph\u00e1p h\u1eefu vi,<br \/>\nNh\u01b0 m\u1ed9ng, huy\u1ec5n, b\u1ecdt, b\u00f3ng,<br \/>\nNh\u01b0 s\u01b0\u01a1ng c\u0169ng nh\u01b0 \u0111i\u1ec7n,<br \/>\nN\u00ean kh\u1edfi qu\u00e1n nh\u01b0 th\u1ebf.<\/em>\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u0110\u00f3 l\u00e0 t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c v\u00e0i \u00fd t\u1eeb Kinh Kim Cang. V\u00e0 khi t\u00f3m l\u01b0\u1ee3c, hi\u1ec3n nhi\u00ean l\u00e0 kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 nh\u1eafc r\u1eb1ng nh\u00e0 th\u01a1 Nguy\u1ec5n Du \u0111\u00e3 t\u1eebng t\u1ee5ng c\u1ea3 ng\u00e0n l\u1ea7n Kinh Kim Cang, v\u1eabn th\u1ea5y l\u1eddi d\u1ea1y c\u1ee7a \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt \u1ea3o di\u1ec7u kh\u00f3 hi\u1ec3u, cho t\u1edbi khi t\u1edbi th\u0103m Ph\u00e2n Kinh Th\u1ea1ch \u0110\u00e0i m\u1edbi \u0111\u1ed9t nhi\u00ean hi\u1ec3u \u00fd \u201ckinh kh\u00f4ng ch\u1eef m\u1edbi l\u00e0 kinh ch\u00e2n th\u1eadt\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">C\u1ea7n ghi nh\u1eadn r\u1eb1ng, Kinh Kim Cang v\u00e0 T\u00e2m Kinh kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 c\u1ed1t t\u1ee7y c\u1ee7a Thi\u1ec1n T\u00f4ng, m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 c\u1ee7a Ph\u1eadt gi\u00e1o B\u1eafc t\u00f4ng. Truy\u1ec1n th\u1ed1ng Ph\u1eadt gi\u00e1o Nam t\u00f4ng kh\u00f4ng th\u1ecd tr\u00ec hai kinh n\u00e0y, v\u00ec l\u00e0 kinh h\u1eadu t\u00e1c (sau th\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00e0i tr\u0103m n\u0103m). Nh\u01b0ng th\u1ef1c ra, tinh th\u1ea7n n\u1ed9i dung hai kinh n\u00e0y l\u00e0 thu\u1ea7n t\u00fay n\u1eb1m trong c\u00e1c l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y trong c\u00e1c n\u0103m \u0111\u1ea7u ti\u00ean ng\u00e0i ho\u1eb1ng ph\u00e1p.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Nh\u00e0 s\u01b0 Nam T\u00f4ng Bhikkhu Sujato, Tr\u01b0\u1edfng Ban Bi\u00ean T\u1eadp SuttaCentral (trang web Ph\u1eadt h\u1ecdc nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef nh\u1ea5t v\u00e0 l\u1edbn nh\u1ea5t hi\u1ec7n nay) v\u00e0 c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ecb s\u01b0 d\u1ecbch Tam T\u1ea1ng Pali sang ti\u1ebfng Anh, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng hai kinh n\u00e0y do m\u1ed9t s\u1ed1 v\u1ecb s\u01b0 so\u1ea1n ra cho T\u1ea1ng Sanskrit \u0111\u1ec3 ph\u00e1 m\u1ed9t s\u1ed1 ki\u1ebfn ch\u1ea5p c\u1ee7a c\u00e1c v\u1ecb s\u01b0 A T\u1ef3 \u0110\u00e0m. Ch\u00fang ta c\u00f3 th\u1ec3 \u0111o\u00e1n r\u1eb1ng trong th\u1eddi ph\u00e2n chia b\u1ed9 ph\u00e1i, v\u00e0i tr\u0103m n\u0103m sau th\u1eddi truy\u1ec1n kh\u1ea9u m\u1edbi ch\u00e9p v\u00e0o ch\u1eef Pali, Sanskrit, Kharosthi (d\u00f9ng cho T\u1ea1ng Gandhari), v\u00e0 r\u1ed3i T\u1ea1ng Sankrit \u0111\u01b0\u1ee3c d\u1ecbch sang ti\u1ebfng T\u00e2y T\u1ea1ng, ti\u1ebfng Trung Hoa\u2026 tinh th\u1ea7n b\u1ed9 ph\u00e1i c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m c\u00e1c s\u01b0 g\u1ea1t b\u1ecf m\u1ed9t s\u1ed1 kinh n\u00e0y, kinh kia.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">Ng\u00e0i Sujato n\u00f3i r\u1eb1ng Kinh Kim Cang v\u00e0 T\u00e2m Kinh tuy h\u1eadu t\u00e1c nh\u01b0ng mang \u0111\u00fang tinh th\u1ea7n l\u1eddi Ph\u1eadt d\u1ea1y trong c\u00e1c n\u0103m \u0111\u1ea7u ho\u1eb1ng ph\u00e1p, \u0111\u00f3 l\u00e0 v\u00f4-ng\u00e3, l\u00e0 nh\u01b0 huy\u1ec5n, l\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 g\u00ec \u0111\u1ec3 n\u1eafm gi\u1eef hay tr\u1ee5 v\u00e0o, v\u00e0 ph\u00e1p ch\u1ec9 l\u00e0 chi\u1ebfc b\u00e8 qua s\u00f4ng. N\u01a1i \u0111\u00e2y, xin ph\u00e9p tr\u00edch d\u1ecbch m\u1ed9t v\u00e0i c\u00e2u t\u1eeb b\u00e0i nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh d\u00e0i c\u1ee7a Bhikkhu Sujato:<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">\u201c<em>Kinh Kim Cang l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong h\u1ec7 v\u0103n h\u1ecdc B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt, m\u1ed9t th\u1ec3 lo\u1ea1i Kinh \u0110\u1ea1i Th\u1eeba s\u00e1ng t\u00e1c kho\u1ea3ng 500 n\u0103m sau \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt. Trong khi ph\u1ea7n nhi\u1ec1u B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt r\u1ea5t d\u00e0i v\u00e0 r\u01b0\u1eddm r\u00e0, Kinh Kim Cang v\u00e0 T\u00e2m Kinh l\u1ea1i ng\u1eafn, chi\u1ebfu s\u00e1ng c\u1ed1t t\u1ee7y tri\u1ebft l\u00fd B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt v\u00e0o m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c ng\u1eafn v\u00e0 d\u1ec5 \u0111\u00f3n nh\u1eadn, do v\u1eady \u0111\u01b0\u1ee3c \u01b0a chu\u1ed9ng. M\u1ed9t c\u00e1ch l\u1ecbch s\u1eed, h\u1ec7 B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt kh\u1edfi d\u1eady nh\u01b0 \u0111\u00e1p \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi v\u00e0 ph\u00ea b\u00ecnh \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u1ec7 A T\u1ef3 \u0110\u00e0m (Abhidharma). Theo nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh n\u00e0y, c\u00e1c lu\u1eadn s\u01b0 A T\u1ef3 \u0110\u00e0m (ph\u1ea7n ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 ph\u00e1i Sarvastivada, t\u1ee9c Nh\u1ea5t Thi\u1ebft H\u1eefu B\u1ed9) \u0111\u00e3 l\u1ea1c m\u1ea5t Ch\u00e1nh ph\u00e1p, t\u1ef1 m\u1ea1n \u0111\u01b0a v\u00e0o ki\u1ebfn th\u1ee9c ph\u00e2n t\u00edch v\u00e0 n\u00f4ng c\u1ea1n c\u1ee7a h\u1ecd, trong khi b\u1ecf m\u1ea5t \u0111\u1ea1o v\u1ecb ch\u00e2n th\u1ef1c c\u1ee7a gi\u1ea3i tho\u00e1t v\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 s\u00e2u th\u1eb3m. Ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 ch\u00ednh c\u1ee7a B\u00e1t Nh\u00e3 Ba La M\u1eadt l\u00e0 v\u00f4-ng\u00e3. H\u1ecd l\u00fd lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e1c lu\u1eadn s\u01b0 A T\u1ef3 \u0110\u00e0m \u0111\u00e3 bi\u1ebfn Ch\u00e1nh ph\u00e1p th\u00e0nh c\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p gi\u1eef v\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i g\u00ec \u0111\u1ec3 t\u1ef1 th\u1ea5y m\u00ecnh d\u1ed3ng h\u00f3a v\u00e0o, ch\u1ee9 kh\u00f4ng nh\u00ecn nh\u01b0 chi\u1ebfc b\u00e8 \u0111\u1ec3 qua b\u1edd kia<\/em>.\u201d (The Vajracchedika (Diamond Sutra) is part of the Parjnaparamita literature, a class of Mahayana Sutra that was composed around 500 years after the Buddha. While much of the Prajnaparamita is extremely long and verbose, the Diamond and Heart Sutras are quite short, crystallizing the essence of the Prajnaparamita philosophy into a brief and palatable form, hence their popularity. Historically, the Prajnaparamita arose as response to and critique of the Abhidharma. According to this critique, the Abhidharma theorists (primarily of the Sarvastivada school) had lost the point of the Dhamma, priding themselves on their shallow and analytical knowledge, while missing the true taste of deep wisdom and freedom. The key theme of the Prajnaparamita is not-self. They argued that the Abhidharma theorists had turned the Dharma itself into something to be attached to and identified with, rather than as a raft for crossing over.) <strong>(11)<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 200%;\">N\u01a1i \u0111\u00e2y, ch\u00fang ta th\u1ea3o lu\u1eadn v\u1ec1 H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t nh\u01b0ng kh\u00f4ng mang tinh th\u1ea7n b\u1ed9 ph\u00e1i. Ch\u1ee7 y\u1ebfu ch\u1ec9 kh\u1ea3o s\u00e1t t\u1eeb kho t\u00e0ng Ph\u1eadt h\u1ecdc m\u00eanh m\u00f4ng \u0111\u1ec3 t\u00ecm m\u1ed9t s\u1ed1 l\u1eddi d\u1ea1y th\u1ef1c d\u1ee5ng \u0111\u1ec3 tu h\u1ecdc cho \u0111\u00fang Ch\u00e1nh ph\u00e1p. Trong \u0111\u00f3, t\u1eadn c\u00f9ng v\u1eabn l\u00e0 l\u1eddi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt d\u1ea1y r\u1eb1ng ch\u1edb n\u00ean n\u1eafm gi\u1eef m\u1ed9t quan ki\u1ebfn n\u00e0o, nh\u01b0 trong Kinh T\u1eadp Sn 4.3 \u0111\u00e3 d\u1eabn \u1edf \u0111\u1ea7u b\u00e0i, n\u1eb1m trong nh\u00f3m kinh nh\u1eadt t\u1ee5ng c\u1ee7a ch\u01b0 t\u0103ng trong c\u00e1c n\u0103m \u0111\u1ea7u khi \u0110\u1ee9c Ph\u1eadt ho\u1eb1ng ph\u00e1p: \u201c<em>B\u00e0i k\u1ec7 787: L\u00e0m sao, v\u00e0 v\u1ec1 nh\u1eefng g\u00ec, nh\u1eefng k\u1ebb d\u00ednh v\u00e0o tranh c\u00e3i v\u1ec1 c\u00e1c gi\u00e1o thuy\u1ebft c\u00f3 th\u1ec3 tranh c\u00e3i v\u1edbi ng\u01b0\u1eddi kh\u00f4ng d\u00ednh m\u1eafc g\u00ec? Kh\u00f4ng n\u1eafm gi\u1eef b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec, v\u00e0 kh\u00f4ng b\u00e1c b\u1ecf b\u1ea5t c\u1ee9 g\u00ec, ng\u01b0\u1eddi \u1ea5y r\u0169 b\u1ecf b\u1ea5t k\u1ef3 c\u00e1i nh\u00ecn n\u00e0o n\u01a1i \u0111\u00e2y<\/em>.\u201d C\u0169ng c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng th\u1ea5y m\u1ed9t t\u01b0\u1edbng n\u00e0o kh\u1edfi l\u00ean trong t\u00e2m \u0111\u1ec3 n\u1eafm gi\u1eef l\u1ea5y.<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"font-size: 150%;\"><strong>GHI CH\u00da:<\/strong><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(1) Kinh T\u1eadp Sn 4.3: <a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/p15a30596\/sn-4-3-dutthatthaka-sutta-kinh-ve-ta-kien\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/thuvienhoasen.org\/p15a30596\/sn-4-3-dutthatthaka-sutta-kinh-ve-ta-kien<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(2) Kinh MN 83: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/mn83\/vi\/minh_chau\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/mn83\/vi\/minh_chau<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(3) Kinh MA 67: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/ma67\/vi\/tue_sy\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/ma67\/vi\/tue_sy<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(4) Kinh EA 35.2: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/ea35.2\/vi\/tue_sy-thang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/ea35.2\/vi\/tue_sy-thang<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(5) Kinh EA 24.5: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/ea24.5\/vi\/tue_sy-thang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/ea24.5\/vi\/tue_sy-thang<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(6) Kinh EA 36.5: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/ea36.5\/vi\/tue_sy-thang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/ea36.5\/vi\/tue_sy-thang<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(7) Kinh EA 10.5: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/ea10.5\/vi\/tue_sy-thang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/ea10.5\/vi\/tue_sy-thang<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(8) Kinh MN 34: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/mn34\/vi\/minh_chau\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/mn34\/vi\/minh_chau<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(9) Kinh SA 273: <a href=\"https:\/\/suttacentral.net\/sa273\/vi\/tue_sy-thang\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/suttacentral.net\/sa273\/vi\/tue_sy-thang<\/a><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(10) Kinh Kim Cang: <a href=\"https:\/\/thuvienhoasen.org\/p17a1843\/4\/03-dai-thua-chanh-tong\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/thuvienhoasen.org\/p17a1843\/4\/03-dai-thua-chanh-tong<\/a> \u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 150%;\">(11) Bhikkhu Sujato: \u00a0<a href=\"https:\/\/discourse.suttacentral.net\/t\/the-diamond-cutter-sutra\/7144\/12\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">https:\/\/discourse.suttacentral.net\/t\/the-diamond-cutter-sutra\/7144\/12<\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nguy\u00ean Gi\u00e1c B\u00e0i n\u00e0y s\u1ebd tr\u00ecnh b\u00e0y v\u1ec1 \u0111\u1ec1 t\u00e0i H\u1ea1nh B\u1ed3 T\u00e1t v\u00e0 Kinh Kim C\u01b0\u01a1ng. Ng\u01b0\u1eddi vi\u1ebft kh\u00f4ng c\u00f3 th\u1ea9m quy\u1ec1n n\u00e0o, do v\u1eady ph\u1ea7n ch\u00ednh s\u1ebd d\u1ef1a v\u00e0o kinh lu\u1eadn. B\u00e0i n\u00e0y c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c vi\u1ebft v\u1edbi tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng n\u1eafm gi\u1eef m\u1ed9t ki\u1ebfn ch\u1ea5p n\u00e0o, nh\u01b0 l\u1eddi d\u1ea1y trong Kinh T\u1eadp Sn [&hellip;]\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6127,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[159,273,144,170],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6126"}],"collection":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6126"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6129,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6126\/revisions\/6129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/phapnhan.org\/tv\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}